بالارفتن از پله بعد از تعویض مفصل لگن
بالارفتن از پله بعد از تعویض مفصل لگن یکی از چالشبرانگیزترین مراحل دوران نقاهت است. تصور کنید پس از جراحی، مقابل چند پله ساده میایستید و تردید میکنید که آیا بدنتان آماده است یا نه. این دغدغه ذهن بسیاری از بیماران را درگیر میکند، چون بالا رفتن از پله نهتنها نیازمند قدرت عضلانی، بلکه به تعادل، هماهنگی و تکنیک درست نیاز دارد. در این مقاله به بررسی اصول، زمان مناسب و نکات ایمنی بالا رفتن از پله پس از جراحی میپردازیم.
چه زمانی میتوان بالا رفتن از پله را آغاز کرد؟
زمان شروع بالا رفتن از پله بعد از تعویض مفصل لگن به وضعیت عمومی بیمار، نوع جراحی و نظر پزشک بستگی دارد، اما در بیشتر موارد، بیماران میتوانند با کمک فیزیوتراپ یا واکر از هفته دوم یا سوم بهصورت محدود و با آموزش صحیح، بالا رفتن از پله را آغاز کنند.
البته توجه داشته باشید که مهم است که ابتدا با پای سالم بالا بروید و هنگام پایین آمدن، پای جراحیشده را زودتر پایین بگذارند. هرگونه عجله یا فشار بیش از حد روند بهبود را مختل خواهد کرد، پس این مرحله باید کاملاً طبق برنامه توانبخشی و زیر نظر بهترین متخصص ارتوپدی انجام دهید.
نحوه صحیح بالا و پایین رفتن از پله پس از جراحی
بالا و پایین رفتن از پله بعد از جراحی باید با دقت و رعایت اصول ایمنی انجام شود تا از فشار اضافی به مفصل جدید جلوگیری شود. در روزها یا هفتههای ابتدایی، استفاده از نرده یا عصا برای حفظ تعادل ضروری است.
بالا رفتن از پله
- ابتدا پای سالم یعنی پایی که جراحی نشده را بالا بگذارید.
- سپس پای عملشده را به همان پله منتقل کنید.
- در نهایت، عصا یا واکر را بالا بیاورید.
پایین آمدن از پله
- ابتدا عصا یا واکر را یک پله پایینتر قرار دهید.
- سپس پای عملشده را پایین بیاورید.
- در نهایت، پای سالم را پایین بگذارید.
📌 نکته: همیشه برای شروع، از پلههای کمارتفاع و در حضور یک مراقب این کار را انجام دهید. اگر تعادل ندارید یا احساس درد میکنید، حتماً با فیزیوتراپ یا پزشک مشورت کنید. رعایت این مراحل ساده، از آسیبدیدگی و فشار غیرضروری به مفصل لگن جلوگیری میکند.
نکات ایمنی هنگام استفاده از پله بعد از تعویض مفصل لگن
استفاده از پله بعد از جراحی تعویض مفصل لگن یکی از حساسترین مراحل دوران نقاهت است که در صورت رعایت نکردن نکات ایمنی میتواند منجر به آسیب یا کند شدن روند بهبودی شود. رعایت چند نکته ساده اما کلیدی، از بروز خطرات احتمالی جلوگیری میکند و اعتمادبهنفس بیمار را در حرکت دوباره افزایش میدهد. از مهمترین این نکات به شرح زیر است:
- همیشه از نرده یا دستگیره پله برای حفظ تعادل استفاده کنید.
- در صورت نیاز، از عصا یا واکر مناسب پله استفاده کنید.
- با پای سالم بالا بروید و هنگام پایین آمدن، پای جراحیشده را اول پایین بگذارید.
- از کفشهای بدون لیز خوردن و راحت استفاده کنید.
- مطمئن شوید که پلهها خشک، روشن و بدون مانع هستند.
- در تاریکی یا شب از نور کافی در راهپله استفاده کنید.
- هنگام بالا یا پایین رفتن، عجله نکنید و با آرامش حرکت کنید.
- در هفتههای اول، اگر امکانش هست از پلهنوردی پرهیز کنید یا همراه داشته باشید.
- اگر احساس ضعف یا سرگیجه دارید، از پله استفاده نکنید و با پزشک مشورت کنید.
- تمرینات تقویت عضله و فیزیوتراپی را برای بهبود توان حرکتی جدی بگیرید.
📌 بیشتر بخوانید: مراقبت بعد از تعویض مفصل لگن
اشتباهات رایج بیماران هنگام بالا رفتن از پله پس از جراحی
بالا رفتن از پله پس از تعویض مفصل لگن، بخشی از روند بازگشت به زندگی عادی است، اما اگر با آگاهی و دقت انجام نشود، میتواند باعث فشار اضافی به مفصل یا حتی آسیب مجدد شود. بسیاری از بیماران به دلیل ناآگاهی یا اعتماد به نفس زودهنگام، دچار اشتباهاتی میشوند که روند بهبودی را مختل میکند. از مهمترین آنها به شرح زیر است:
- استفاده از پای جراحیشده بهعنوان قدم اول هنگام بالا رفتن
- نداشتن تعادل کافی و بیتوجهی به استفاده از نرده یا دستگیره
- عجله کردن و بینظمی در حرکت روی پلهها
- عدم استفاده از عصا یا واکر در روزها یا هفتههای ابتدایی
- بالا رفتن از پله بدون داشتن قدرت کافی در عضلات لگن و ران
- انتخاب کفش نامناسب یا دمپایی بدون اصطکاک که خطر لیز خوردن دارد.
- نادیده گرفتن درد یا خستگی بهجای توقف و استراحت
- پایین آمدن از پله با پای سالم بهجای پای جراحیشده
- استفاده از پلههای بلند یا باریک بدون همراهی یا محافظ
- تمرین نکردن تکنیک صحیح پلهنوردی با فیزیوتراپ پیش از شروع
سوالات متداول بالا رفتن پله بعد از تعویض مفصل لگن
بسته به سرعت بهبودی، تمرینها و قدرت عضلات بیماران بین ۶ تا ۸ هفته بعد از جراحی میتوانند بدون کمک و با اعتماد به نفس از پله استفاده کنند، البته رعایت ایمنی کامل بسیار مهم است.
استفاده متعادل و صحیح از پلهها آسیبزننده نیست، اما بالا رفتن بیش از حد یا نادرست میتواند موجب درد، التهاب یا آسیب شود. بنابراین باید به تعداد دفعات و نحوه انجام آن دقت شود.
هنگام بالا رفتن، ابتدا پای سالم و سپس پای جراحیشده. هنگام پایین آمدن، ابتدا پای عملشده و بعد پای سالم. این روش از فشار به مفصل تازه تعویضشده جلوگیری میکند.
در نهایت…
بالا رفتن از پله پس از تعویض مفصل لگن شاید در ابتدا چالشبرانگیز به نظر برسد، اما با رعایت اصول ایمنی، صبر، و همراهی با برنامه فیزیوتراپی، بهتدریج به یک فعالیت روزمره و بیدردسر تبدیل میشود. هر بیمار باید بداند که توانایی حرکت دوباره بهمرور زمان به دست میآید و فشار بیش از حد یا عجله تنها روند بهبودی را کند میکند. پیروی از توصیههای پزشک و آگاهی از روش صحیح استفاده از پله، کلید بازگشت ایمن به زندگی عادی است.
