علائم آرتروز دست و روشهای درمانی آن
دست و مچ دست به شما امکان کار و انجام فعالیت های روزمره را می دهند که نحوه تعامل دست و مچ به یکپارچگی و عملکرد رباط ها، تاندون ها، ماهیچه ها، مفاصل و استخوان ها بستگی دارد. به همین دلیل مشکلات در هر یک از این اعضا می تواند بر عملکرد اندام فوقانی تأثیر بگذارد و باعث اختلال در خانه و محل کار شود و بر کیفیت زندگی تأثیر منفی بگذارد. چه برای درمان شکستگی، آرتریت یا بدشکلیها جراحی دست نیازمند یک رویکرد جراحی کاملا متفاوت از یک جراح دست و مچ واجد شرایط است. در ادامه مطلب به مهم ترین علائم شایع آرتروز دست و نحوه درمان آن صحبت خواهیم کرد.
آرتروز دست چیست؟
بسیاری از استخوانهای بدن از جمله استخوان مچ دست، توسط غضروف محافظت می شوند اما غضروف به مرور زمان احتمال دارد دچار آسیب و یا فرسودگی شود که این موضوع آرتروز دست و یا آسیبهایی در ناحیه دست و مچ دست را به همراه خواهد داشت اما علائم آرتروز دست و ورم مفصل چیست؟ چگونه می توان آرتروز دست را درمان کرد؟
آرتروز یکی از رایج ترن بیماری های دست است که سبب از بین رفتن غضروف مفصلی می شود و آن را دچار تخریب می کند. آرتروز باعث از بین رفتن غضروف مفصلی می شود. نام دیگری که برای انواع آرتروز دست بیان می شود، ورم مفاصل، سایش و پارگی است.
چه عللی سبب آرتروز دست می شود؟
در تعریف ساده، آرتریت التهاب یک یا چند مفصل شماست شایع ترین انواع آرتریت، آرتروز و آرتریت روماتوئید است، اما بیش از 100 شکل مختلف وجود دارد. مفاصل سالم به دلیل بافت صاف و لغزنده ای به نام غضروف مفصلی به راحتی حرکت می کنند. غضروف انتهای استخوان ها را می پوشاند و سطح صافی برای سر خوردن مفصل فراهم می کند. این سطح صاف توسط مایعی روانکاری می شود که ظاهر و احساسی شبیه به روغن دارد. این بخش پوشش مفصلی به نام سینوویوم تولید می شود. بیماری، افزایش سن، مشکلات زمینه ایی، وراثت، زندگی در محل مرطوب و … از دلایل ایجاد روماتیسم مفصلی می باشد. سایر دلایل به شرح زیر است:
- خانمها بیشتر از مردان دچار انواع آرتروز خواهند شد.
- کهولت سن عامل مهمی در ابتلا به آرتروز دست می باشد.
- حرکات مکرر و بیش از حد در ناحیه ی استخوانهای دست و یا مچ دست می تواند در آرتروز دست موثر باشد.
- سابقه خانوادگی و ژنتیک نیز در ابتلا به آرترزو دست نیز موثر میباشد.
- به طور کلی ورم مفاصل در دست در اثر آرتریت روماتوئید و یا ورم مفاصل بعد از یک ضربه ایجاد میشود.
بیشتر بخوانید: علت آرتروز
انواع آرتروز دست
در آرتروز دست به دلیل این که مفاصل بخشهای مختلف دست از بین می روند مشکلاتی در همان قسمتها ایجاد می شود. به طور کلی سه نوع آرتروز دست از سوی متخصصین معرفی شده و هر کدام از آنها را شرح داده اند.
❇️ استئو آرتریت
این نوع از شایع ترین انواع این مشکل است. در مواردی که مفصل دست بیش از حد طبیعی مورد استفاده قرار گیرد و یا این که آسیبی جدی به انگشتان وارد شود این نوع از آرتروز بروز و ظهور می کند. در این نوع مفصل دست دچار ساییدگی و تحلیل می شود.
❇️ آرتریت روماتوئید
این بیماری که در دسته بیماریهای روماتیسمی قرار می گیرد در بخش انگشتان ایجاد می شود که به طور معمول در مفاصل کوچک مثل انگشتان بیشتر رخ می دهد. در این نوع آرتروز التهاب در بخش های مفصلی رخ می دهد.
❇️ نقرس
در صورتی که اسید اوریک خون افزایش پیدا کند بیماری نقرس ایجاد می شود. در مواردی که اسید اوریک خون در لایه های مفصلی انگشتان دست اجتماع پیدا کند این بیماری در ناحیه انگشتان بروز و ظهور خواهد داشت.
نکته: انواع آرتروز های دست در دو بخش به وجود می آیند: انگشتان و مچ دست. در آرتروز انگشتان شاهد تغییرات ظاهری انگشتان خواهیم بود. در آرتروز مچ دست محدودیت های حرکتی ظاهر می شوند.
علائم آرتروز دست
علائمی که برای این مشکل نام برده می شود، باتوجه به نوع آرتروز و شدت آن متفاوت است و به کمک مشاهده تفاوت ها در علائم و نحوه بروز آن، برای تشخیص نوع آرتروز و علت ایجاد آن به بهترین متخصص ارتوپدی مراجعه نمایید.
- درد در ناحیه دست ومچ دست
- التهاب در مفاصل و دست
- قرمزی در این ناحیه
- سفتی مفاصل مخصوصا در هنگام صبح
- ضعف در دست و عضلات آن
- ازبین رفتن عملکرد مفصل و عضلات
- درد در هنگام استراحت و یا حرکت
- ناهنجاری در انگشتان دست و مچ
- خستگی و کوفتگی غیر قابل توضیح
- پارگی تاندون، محدودیت در حرکات انگشتان و یا صاف کردن آنها
علائم ورم مفاصل بعد از سانحه
- درد در ناحیه ی که آسیب رخ داده است.
- گسترش و شدت یافتن ناهنجاری به دنبال آسیب
- تغیر رنگ و تورم در ظاهر دست
چه کسانی بیشتر در معرض آرتروز دست هستند؟
افرادی که بیشتر در معرض آرتروز دست هستند، دارای ویژگیها یا شرایط خاصی هستند که احتمال بروز این بیماری را افزایش میدهند. مهمترین گروههای در معرض خطر به شرح زیر هستند:
افراد مسن
با افزایش سن، احتمال تخریب غضروف مفاصل بیشتر میشود و آرتروز (استئوآرتریت) دست بهویژه در سنین بالای ۴۵ سال شیوع بیشتری دارد.
خانمها
آرتروز دست درخانم2ها شایعتر از مردان است، بهویژه پس از یائسگی که کاهش سطح هورمون استروژن میتواند در تخریب مفاصل نقش داشته باشد.
افرادی با سابقه خانوادگی آرتروز
وراثت یکی از عوامل مهم در بروز آرتروز است، اگر یکی از بستگان نزدیک فرد به آرتروز مبتلا باشد احتمال ابتلا در سایر اعضای خانواده افزایش مییابد.
افراد با آسیبدیدگی یا ضربه به مفاصل دست
آسیبهای قبلی مانند شکستگی یا دررفتگی دست یا انگشتان میتواند باعث افزایش خطر آرتروز در آن ناحیه شود.
افراد دارای مشاغل یا فعالیتهای تکراری با دستها
کسانی که بهطور مداوم از دستهایشان در فعالیتهای یکنواخت یا سنگین استفاده میکنند، مانند تایپیستها، خیاطان، نوازندگان یا کارگران خط تولید، بیشتر در معرض ساییدگی مفاصل دست هستند.
مبتلایان به بیماریهای التهابی مفصل
بیمارانی که به بیماریهایی مانند آرتریت روماتوئید یا لوپوس مبتلا هستند بیشتر در معرض آرتروز قرار دارند.
افراد با اضافهوزن یا چاقی
هرچند چاقی بیشتر بر مفاصل بزرگ مانند زانو تأثیر میگذارد، اما التهاب عمومی بدن ناشی از چاقی میتواند بر سلامت مفاصل دست نیز اثرگذار باشد.
نحوه تشخیص آرتروز دست چگونه است؟
برای تشخیص در ابتدا انواع علائم و ظهوراتی بالینی شما مورد بررسی قرار می گیرد. همانطور که گفته شد این مشکل با نشانههایی همراه است که در جلسات درمانی پزشک متخصص با طرح سوالاتی وجود آن ها را در شما بررسی می کند. چه زمانی علائم شروع شده است؟ با چه مواردی، درد و یا علائم شدت می گیرد؟ چه چیزی باعث بهبود علائم می شود؟آیا صدمه ای به دست وارد شده است؟ چه علائمی دارید؟ مانند : درد، خستگی زیاد، خشکی، تب و…
پزشک با پرسیدن این قبیل سوالات و همچنین شرح حال گفتن کلی از بیمار، تصویر برداری، معاینه و.. می توان به خوبی آرتروز دست را تشخیص داده و علت را شناسایی کرده و با توجه به آن، راه درمانی را مشخص کند. در ادامه سایر روش های تشخیصی از جمله موارد زیر می تواند به پزشک تان کمک کند. از جمله:
- عکسبرداری به کمک اشعه ایکس
- ام آر آی
- آزمایش خون
- آزمایش سی بی سی که در آن میزان گلبول های سفید و قرمز خون ارزیابی می شود. این ارزیابی به تشخیص میزان عفونت و التهاب بدن کمک می کند.
- آزمایش آنتی بادی و پروتئین بدن در مواردی که مفاصل مشکوک به تورم باشند تجویز میشود.
- انجام آزمایش ای اس آر در صورتی که رسوب گلبول های قرمز در این آزمایش تشخیص داده شود احتمالاً بدن التهاب دارد.
درمان آرتروز انگشتان دست
علیرغم تمامی پیشرفتهایی که در زمینه ابزارآلات پزشکی و روش های تشخیصی ایجاد شده است اما همچنان روش درمانی قطعی و اساسی برای درمان آرتروز دست تشخیص داده نشده است. تمامی اقداماتی که در این زمینه انجام می شود با هدف کنترل و پیشگیری از از پیشروی این بیماری انجام می شود. به علاوه این که تمامی اقداماتی که انجام می شود با توجه به نوع آرتروز دست انتخاب می شود همچنین کاهش انواع فعالیت های ورزشی و پرفشار بدنی تاثیر بسیار زیادی دارد.
تمرینات توانبخشی
- انجام روزانه انواع نرمش های اختصاصی برای مچ دست با هدف افزایش قدرت و تقویت مچ دست
- گرم کردن بخشهای مختلف دست مثل مچ دست و یا انگشتان با کمپرس های گرم
- پوشیدن بریس مخصوص مچ دست می تواند در کاهش درد ها اثر گذار باشد.
- مصرف دارو های غیر استروئیدی و ضد التهاب، تزریق کردن داروی کورتیکواستروئید به بخش های داخلی مچ دست
درمان غیر جراحی
- در مراحل اولیه، آرتریت در پایه انگشت شست به درمان غیر جراحی پاسخ می دهد.
- چندین بار در روز به مدت 5 تا 15 دقیقه مفصل را با کمک کمپرس یخ، سرد کنید.
- برای کمک به کاهش التهاب و تورم، از داروهای ضد التهابی مانند آسپرین یا ایبوپروفن استفاده کنید.
- برای محدود کردن حرکت انگشت شست، از یک آتل حمایتی استفاده کنید و اجازه دهید مفصل استراحت کند و بهبود یابد. آتل می تواند هم از مچ دست و هم از انگشت شست محافظت کند.
- از آنجایی که آرتریت یک بیماری پیشرونده و دژنراتیو است، این وضعیت در طول زمان بدتر خواهد شد. مرحله بعدی درمان شامل تزریق یک محلول استروئیدی به طور مستقیم به مفصل است که درد را برای چندین ماه تسکین می دهد با این حال، این تزریق را نمی توان به طور نامحدود تکرار کرد.
درمان جراحی
زمانی که درمان غیر جراحی دیگر موثر نباشد، جراحی یک گزینه است. این عمل را می توان به صورت سرپایی انجام داد و می توان از چندین روش مختلف استفاده کرد. یک گزینه شامل جوش دادن استخوانهای مفصل به یکدیگر است. با این حال، این حرکت را محدود می کند. گزینه دیگر برداشتن بخشی از مفصل و بازسازی آن با استفاده از پیوند تاندون یا ماده مصنوعی است باز هم بهترین گزینه توسط پزشک براساس شرایط شما انتاب میشود.
درد آرتروز دست
درد آرتروز دست بهصورت درد مبهم، سوزشی یا تیرکشنده در مفاصل انگشتان و شست ظاهر میشود و با فعالیت تشدید میشود. این درد اغلب در صبحها یا پس از بیحرکتی طولانی بیشتر حس میشود و با حرکت تدریجاً کاهش مییابد. همراه با درد تورم، سفتی مفصل و محدودیت حرکت نیز دیده میشود همچنین در مراحل پیشرفته، تغییر شکل مفاصل و ضعف عملکردی دستها رخخواهد داد. دقت داشته باشید که عواملی مانند سن بالا، سابقه خانوادگی، کارهای دستی تکراری و ضربه به مفاصل، احتمال ابتلا را افزایش میدهند به همین دلیل تشخیص و درمان زودهنگام میتواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کرده و درد را کنترل کند.
در نهایت…
بسیاری از افرادی که به انواع آرتروز دست مبتلا هستند با مشکلاتی مثل درد در ناحیه دست ها مواجه اند. یکی از راه های درمانی موثر و کاربردی برای درمان آرتروز دست، جراحی و تعویض مفصل دست می باشد، در صورتی که نزد بهترین جراح دست انجام شود، نتایج آن موفقیت آمیز بوده و رضایت بیمار و تسکین درد را به دنبال دارد. توصیه می کنیم در صورتی که علائم این بیماری را تجربه می کنید در اولین فرصت به یکی از بهترین متخصصین در این زمینه مراجعه کنید تا روند تشخیص و انواع اقدمات پیشگیرانه در جهت کاهش علائم این بیماری طی شود.
بسیار عالی و کاربری
سلامت باشید