ورزش بعد از تعویض مفصل زانو برای بهبودی و بازتوانی
ورزش بعد از تعویض مفصل زانو یکی از مهمترین مراحل بازگشت به زندگی عادی و بهبود کامل عملکرد پا است بسیاری از بیماران تصور میکنند بعد از جراحی باید برای همیشه از فعالیت بدنی دوری کنند در حالیکه ورزشهای اصولی میتوانند باعث افزایش انعطافپذیری، کاهش درد و تقویت عضلات اطراف زانو شود به همین دلیل انجام تمرینهای مناسب نهتنها روند ترمیم را سرعت میدهد بلکه از ایجاد خشکی مفصل و محدودیت حرکتی جلوگیری میکند از همه مهمتر به فرد کمک میکند دوباره تحرک و اعتماد بهنفس قبل از جراحی را هم بدست آورد.
چه مدت بعد از تعویض مفصل زانو میتوان ورزش را شروع کرد؟
به طور معمول ورزش بعد از تعویض مفصل زانو از چند روز پس از جراحی با تمرینات بسیار سبک و تحت نظر فیزیوتراپیست آغاز میشود، در هفتههای اول هدف اصلی جلوگیری از خشکی مفصل و تقویت آرام عضلات است. پس از گذشت حدود ۶ تا ۸ هفته، فرد میتواند به تدریج حرکات بیشتری مانند پیادهروی یا دوچرخهثابت را انجام دهد؛ البته زمان دقیق شروع ورزش به شرایط جسمی بیمار نوع جراحی و نظر پزشک بستگی دارد و باید با احتیاط و طبق برنامه بازتوانی انجام شود.
بیشتر بخوانید: مراقبت های پس از تعویض مفصل زانو
انجام چه ورزشهای بعد از تعویض مفصل زانو مجاز است؟
بعد از جراحی تعویض مفصل زانو انجام ورزشهای مناسب نقش بسیار مهمی در بازیابی قدرت، افزایش دامنه حرکتی و جلوگیری از خشکی مفصل دارد؛ انتخاب تمرینهای ایمن و اصولی باعث میشود روند بهبودی سریعتر پیش برود و خطر آسیب به مفصل مصنوعی کاهش یابد. از جمله روشهای مجاز عبارتند از:
پیادهروی سبک
پیادهروی آرام یکی از بهترین ورزشها برای بهبود گردش خون و جلوگیری از لخته شدن خون در پا است این ورزش کمک میکند عضلات ران و ساق تقویت شوند و مفصل جدید به مرور به حرکت عادت کند. شروع پیادهروی باید با مدت زمان کوتاه و سطح صاف باشد و به تدریج افزایش یابد البته استفاده از عصا یا واکر در هفتههای اول میتواند از فشار بیشازحد بر زانو جلوگیری میکند.
دوچرخه ثابت
دوچرخهسواری با دستگاه ثابت به نرم شدن مفصل و تقویت عضلات پا کمک زیادی میکند این ورزش بدون وارد کردن فشار زیاد باعث افزایش دامنه حرکتی زانو میشود؛ ابتدا باید با تنظیم ارتفاع صندلی و مقاومت کم شروع کرد تا زانو در وضعیت راحتی باشد پس از چند هفته، میتوان شدت تمرین را کمی افزایش داد.
شنا و تمرین در آب
ورزش در آب مانند راه رفتن یا حرکات کششی آبی یکی از ایمنترین گزینهها بعد از تعویض مفصل زانو است در واقع شنا باعث کاهش فشار بر مفصل شده و در عین حال عضلات پا را فعال نگه میدارد. آب خاصیت شناوری دارد که از وزن بدن میکاهد و حرکت را راحتتر میکند البته توصیه میشود پس از ترمیم کامل زخم و با تایید پزشک این ورزش را شروع کنید.
حرکات کششی سبک
تمرینهای کششی به بازگشت انعطافپذیری مفصل و کاهش خشکی کمک میکنند پس میتوان حرکاتی مانند خم و باز کردن زانو در حالت نشسته یا درازکش را انجام داد در واقع این حرکات باید به آرامی و بدون درد انجام شوند تا به بافتها فشار نیاید، تداوم در انجام آنها باعث بهبود سریع عملکرد زانو میشود.
تمرینات تقویتی عضلات ران و ساق
پس از جراحی تقویت عضلات اطراف زانو اهمیت زیادی دارد زیرا این عضلات نقش پشتیبان مفصل را ایفا میکنند، تمرینهایی مانند بالا بردن مستقیم پا در حالت درازکش یا انقباض ایزومتریک عضله ران بسیار مفید هستند. این حرکات ساده اما موثر به حفظ پایداری زانو کمک کرده و از احساس ناپایداری جلوگیری میکند.
🎥ویدیو فوق در خصوص ورزش کردن بعد از تعویض مفصل زانو است.
ورزش بعد از تعویض مفصل
ورزشهای خطرناک بعد از تعویض مفصل زانو
پس از تعویض مفصل زانو باید از انجام ورزشهایی که فشار یا ضربه زیادی به مفصل وارد میکنند خودداری کرد، این فعالیتها باعث شل شدن، ساییدگی یا حتی آسیب به مفصل مصنوعی شده و روند بهبودی را به تاخیر میاندازد از جمله ورزشهای خطرناک عبارتند از:
- دویدن و پریدن موجب وارد شدن ضربه مستقیم و ناگهانی به مفصل جدید میشود و احتمال آسیب را افزایش میدهد.
- وزنهبرداری سنگین فشار زیادی به زانو وارد میکند و باعث لق شدن یا فرسایش زودهنگام مفصل میشود.
- کوهنوردی و بالا رفتن از سطوح شیبدار باعث خستگی شدید عضلات و فشار مداوم به مفصل میشود.
- ورزشهای برخوردی مانند فوتبال یا بسکتبال خطر زمینخوردن و ضربه ناگهانی به زانو را بالا میبرند.
- حرکات پرشی و ایروبیک سنگین موجب کشیدگی و فشار زیاد بر مفصل مصنوعی میشوند.
- اسکی و اسنوبورد احتمال پیچخوردگی یا چرخش ناگهانی زانو را افزایش میدهند.
- حرکات کششی شدید یا یوگای پیشرفته باعث خم شدن بیش از حد زانو و درد در اطراف مفصل میشود.
سوالات متداول ورزش کردن بعد از تعویض مفصل زانو
درد شدید، ورم زیاد یا صدای غیرعادی از زانو نشانههایی هستند که باید ورزش را متوقف کرده و با پزشک مشورت کرد.
رانندگی کردن پس از ۶ تا ۸ هفته و زمانی که کنترل کامل پا و واکنش مناسب در ترمز وجود داشته باشد مجاز است.
بله، تمرینهای سبک و مداوم با بهبود جریان خون و تقویت عضلات اطراف زانو به کاهش درد و خشکی مفصل کمک میکند.
در نهایت…
ورزش بعد از تعویض مفصل زانو نقش کلیدی در بازگشت توان حرکتی و حفظ عملکرد مفصل جدید دارد. انجام تمرینهای سبک، منظم و کنترلشده باعث افزایش استحکام عضلات، بهبود تعادل و کاهش درد میشود. علاوه بر آن رعایت برنامه توانبخشی، پرهیز از حرکات سنگین و مشورت مداوم با پزشک یا فیزیوتراپ مسیر بهبودی را کوتاهتر میکند.
