مراقبت های پس از تعویض مفصل زانو
رعایت مراقبت های پس از تعویض مفصل زانو برای بهبود سریعتر و جلوگیری از عوارض ضروری است. این مراقبتها شامل انجام تمرینات فیزیوتراپی، مصرف داروهای تجویز شده، رعایت بهداشت زخم، جلوگیری از فعالیتهای سنگین و توجه به تغذیه مناسب میشود. هدف از این مراقبتها، کاهش درد، افزایش دامنه حرکتی و کمک به بازیابی کامل عملکرد زانو است تا فرد بتواند فعالیتهای روزمره را به راحتی انجام دهد.
اهمیت مراقبت های پس از تعویض مفصل زانو
مراقبت های بعد از جراحی تعویض مفصل زانو به این دلیل اهمیت دارد که این عمل، یک نوع جراحی پیچیده بوده و نیاز است توسط متخصص ارتوپد با تجربه و حاذق انجام گیرد. تعویض مفصل زانو میتواند باعث بهبود درد در بیماران شده و علاوه بر آن میتواند موجب بهبود عملکرد مفاصل زانو شود. در این روش جراح ارتوپد قسمتهایی از مفصل زانو که دچار آسیب دیدگی یا ساییدگی شده باشد را برداشته و یک مفصل مصنوعی زانو را جایگزین آن میکند.
این مفصل مصنوعی زانو نیز در واقع، پروتزهای مصنوعی هستند که در اندازههای مختلفی ساخته شدهاند و متخصص ارتوپدی با توجه به عواملی مانند سن، وزن، اندازه زانو و… بهترین نوع پروتز را برای بیمار استفاده میکند.
مراقبت های لازم هنگام ترخیص از بیمارستان
بعد از جراحی تعویض مفصل زانو، لازم است به مدت چند روز در بیمارستان بستری بوده که مدت زمان دقیق آن، به وضعیت جسمی و سرعت بهبودی فرد بستگی خواهد داشت. در واقع بهترین جراح تعویض مفصل زانو در تهران از طریق بررسی و در نظر گرفتن مواردی مانند آن چه در ادامه گفته شده است، زمان ترخیص بیمار را مشخص خواهد کرد. مواردی که پزشک در این خصوص در نظر میگیرد عبارت است از این که آیا میزان درد شما بعد از عمل برایتان قابل تحمل است یا خیر، شما قادر هستید به تنهایی و بدون کمک گرفتن از دیگران از تخت خود خارج شوید یا خیر، برای رفتن به دستشویی نیاز به کمک دارید یا نه و همچنین این موضوع که شما باید بتوانید هر چند کوتاه اما به تنهایی به وسیله عصا یا واکر راه بروید.
بعد از مرخص شدن از بیمارستان باید مدت زمانی را برای استراحت خود در نظر بگیرید و همچنین شرایط خانه و محل استراحت خود را به گونهای در نظر بگیرید تا کارهای روزانه خود، نشستن و برخاستن، دستشویی رفتن و … را به راحتی و بدون فشار وارد کردن به زانوی خود انجام دهید.
نکات مهم در مراقبت های پس از تعویض مفصل زانو
پس از جراحی تعویض مفصل زانو نیاز است بیماران نکاتی را رعایت کنند تا بهبودی آنها هرچه سریعتر حاصل شود. مهمترین این نکات مجموعه اقدامات و مواردی است که در ادامه به آنها پرداختهایم:
✳️ تغذیه پس از عمل تعویض مفصل زانو
پس از عمل تعویض مفصل زانو، مصرف آب و مایعات بسیار حیاتی است. بدن بعد از عمل به دلیل دریافت داروهای بیهوشی، با کمآبی مواجه میشود. بنابراین، نوشیدن مقدار زیادی مایعات به بدن بیمار کمک میکند تا سریعتر از حالت بیهوشی خارج شود. همچنین، مصرف مایعات به کاهش یبوست کمک میکند که یکی از مشکلات رایج پس از بیهوشی است.
توجه داشته باشید که جویدن آدامس بعد از عمل میتواند به بهبود حرکت دستگاه گوارش کمک کند. این اقدام به تحریک عضلات فک و افزایش تولید بزاق کمک میکند که در جلوگیری از یبوست به عنوان یکی از عوارض متداول پس از عمل، به خوبی مؤثر است. توجه داشته باشید پس از عمل تعویض مفصل زانو، بهتر است از نوشیدن الکل خودداری کنید چرا که الکل نه تنها تاثیر داروهای مصرفی پس از عمل را کاهش داده، بلکه در بازیابی سلامت بدن هم اختلال ایجاد میکند.
- نکته: مصرف غذاهای حاوی آهن پس از عمل مفصل زانو میتواند به بهبود سریعتر فرایند بازسازی بافتها کمک کند. این غذاها شامل گوشت قرمز، سبزیجاتی مانند اسفناج و کلم، لوبیا و میوههای خشک میشوند.
✳️ دستشویی رفتن بعد از عمل زانو
بعد از عمل تعویض مفصل زانو، انجام فعالیتهای روزمره مانند دستشویی رفتن در ابتدا چالشبرانگیز است چرا که بیماران نیاز به کمک و حمایت برای جابجایی و نشستن روی توالت دارند. استفاده از تجهیزات کمکی مانند صندلی توالت بلند یا دستههای نگهدارنده میتواند به ایمنی و راحتی بیمار کمک کند. همچنین، مهم است که از فشار مستقیم روی زانو خودداری کرده و دستورالعملهای فیزیوتراپیست یا پزشک معالج را رعایت کرد تا از آسیب و عوارض جلوگیری شود.
✳️ استراحت و مدیریت درد
پس از جراحی تعویض مفصل زانو درد و تورم را تجربه خواهید کرد که یک موضوع کاملا طبیعی است از همین رو لازم است تا استراحت کافی در روزهای اول پس از عمل داشته باشید تا فشار روی زانو کاهش یابد. همچنین پزشک داروهای مسکن یا ضد التهاب را برای شما تجویز میکند که باید طبق دستور مصرف شوند علاوه بر تمامی موارد ذکر شده استفاده از کمپرس یخ به مدت ۱۵-۲۰ دقیقه چند بار در روز میتواند تورم را کاهش دهد.
✳️ استفاده از وسایل کمکی (واکر یا عصا)
در روزهای اولیه، لازم است از وسایل کمکی مانند واکر یا عصا برای راه رفتن استفاده کنید. این وسایل به شما کمک میکنند تا از فشار زیاد روی زانو جلوگیری کرده و تعادل خود را حفظ کنید. استفاده صحیح از این وسایل تا زمانی که پزشک تایید کند که نیازی به آنها نیست توصیه میشود.
✳️ رعایت بهداشت و مراقبت از زخمها
مراقبت از زخم بسیار مهم است چرا که از ایجاد عفونت جلوگیری میکند از همین رو باید طبق دستور پزشک بخیهها را تمیز کرده و از مواد ضدعفونیکننده استفاده کنید توجه داشته باشید که در صورت مشاهده قرمزی، ورم یا ترشحات غیرعادی، باید فوراً پزشک خود را مطلع کنید.
✳️ تمرینات فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یکی از بخشهای حیاتی فرآیند بهبودی است. پس از جراحی، فیزیوتراپیست تمرینات خاصی را برای تقویت عضلات اطراف زانو و افزایش دامنه حرکتی مفصل تجویز میکند. این تمرینات شامل حرکت دادن زانو به آرامی و افزایش قدرت عضلات آن است که کمک میکند زانو به طور کامل بهبود یابد.
✳️ رعایت محدودیتهای حرکتی
در هفتههای اول، باید از انجام فعالیتهایی که فشار زیادی به زانو وارد میکنند، مانند خم کردن زانو به شدت، راه رفتن طولانی، بالا و پایین رفتن از پلهها و بلند کردن اشیای سنگین، خودداری کنید در واقع انجام این حرکات باعث آسیب به مفصل جدید و کند شدن روند بهبودی میشود.
مدت زمان بهبودی کامل بعد از عمل تعویض مفصل زانو
مدت زمان بهبودی کامل بعد از عمل تعویض مفصل زانو به عوامل مختلفی مانند سن، وضعیت سلامت عمومی و رعایت دستورالعملهای توانبخشی بستگی دارد. به طور معمول، بیماران میتوانند طی ۶ تا ۱۲ هفته به فعالیتهای روزمره بازگردند، اما بهبودی کامل و بازگشت به فعالیتهای پرتحرکتر تا ۶ ماه یا بیشتر طول میکشد توجه داشته باشید که فیزیوتراپی و تمرینات منظم نیز برای تسریع بهبودی و بازگشت قدرت و دامنه حرکت زانو از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
سوالات متداول مراقبت های بعد از تعویض مفصل زانو
تا زمانی که پزشک تایید کند که به اندازه کافی قدرت و تعادل دارید، باید از عصا یا واکر استفاده کنید یعنی برای چند هفته اول بعد از جراحی ضروری است.
رانندگی به مدت چند هفته بعد از جراحی محدود است. زمانی که قادر به کنترل خودرو بدون درد و با قدرت کافی در پای خود باشید، میتوانید شروع به رانندگی کنید البته که طبق نظر پزشک باید این کار را انجام دهید.
پزشک داروهایی برای پیشگیری از لخته خون تجویز میکند ولی حرکتهای مداوم پا و بالا نگه داشتن آن در هنگام استراحت به جلوگیری از لخته شدن خون کمک میکند.
در نهایت….
در انتها باید گفت که مراقبتهای بعد از تعویض مفصل زانو نقش حیاتی در تسریع فرآیند بهبودی و بهبود کیفیت زندگی بیماران دارند. استراحت کافی، استفاده از وسایل کمکی برای جلوگیری از فشار زیاد، انجام تمرینات فیزیوتراپی برای تقویت عضلات و بازگشت دامنه حرکت و رعایت محدودیتهای حرکتی از جمله اقدامات ضروری پس از جراحی هستند. همچنین، مدیریت درد، مراقبت از زخمها و مشاورههای منظم با پزشک از دیگر نکات مهم در روند بهبودی به شمار میروند. رعایت این مراقبتها میتواند به جلوگیری از عوارض و بازگشت سریعتر به فعالیتهای روزمره کمک کند.
