سیاتیک کمر و روش های تشخیص و درمان آن

سیاتیک کمر معمولاً به دلیل فشرده شدن عصب در قسمت پایین ستون فقرات ایجاد می شود. ممکن است سیاتیک با درد کمر که ناشی از فعالیت روزمره است اشتباه گرفته شود. با این حال، سیاتیک فقط ناحیه کمر و پشت را درگیر نکرده بلکه تا پاها نیز امتداد دارد. در این مقاله قصد داریم برای شما درباره سیاتیک کمر و نحوه تشخیص آن صحبت کنیم.

عصب سیاتیک چیست؟

عصب سیاتیک طولانی ترین و بلندترین ترین عصب در بدن است که از پایین کمر شروع و از طریق باسن تا پاها و زیر زانو ادامه دارد. این عصب چندین عضله در پایین ساق را کنترل می کند و احساسات لازم برای پوست و ساق پا را تأمین می کند. سیاتیک یک بیماری نیست، بلکه بیشتر نشانه دیگری از مشکلات مربوط به عصب است. مراجعه به بهترین دکتر برای درمان سیاتیک لازم و ضروری است. ما در اینجا نکاتی را برای روشن تر شدن موضوع بیان می کنیم. با ما همراه باشید.

سیاتیک کمر چیست و به چه حالتی گفته می شود؟

سیاتیک کمر نامی است که به درد ناشی از تحریک عصب سیاتیک گفته می شود. هر چیزی که این عصب را تحریک کند می تواند باعث درد شود از خفیف تا شدید شود. سیاتیک کمر معمولاً به دلیل فشرده شدن عصب در قسمت پایین ستون فقرات ایجاد می شود. ممکن است سیاتیک با درد کمر که ناشی از فعالیت روزمره است اشتباه گرفته شود. با این حال، این مشکل فقط ناحیه کمر و پشت را درگیر نکرده و تا پاها نیز امتداد دارد. برخی از کارشناسان تخمین می زنند که حداکثر 40 درصد افراد حداقل یکبار در زندگی خود دچار درد سیاتیک کمر می شوند. در این مقاله به علل، علائم و درمان دیسک کمر می پردازیم.

در مورد مفصل شارکو بیشتر بدانید.

سیاتیک کمر چیست
درمان سیاتیک کمر

چه علائمی حاکی از سیاتیک کمر است؟

علامت اصلی سیاتیک کمر دردی یکباره و سریع در هر نقطه از عصب سیاتیک است که ممکن است از پایین کمر شروع  و از طریق باسن به پایین و پشت هر دو پا منتقل گردد. سایر علائم رایج سیاتیک عبارتند از :

  • بی حسی پا در امتداد و پایین عصب
  • احساس سوزن سوزن شدن و یا گز گز کردن در پا و انگشتان پا
  • دردی که می تواند شدت داشته باشد و ممکن است با نشستن به مدت طولانی تشدید شود.

در مورد سیاتیک کمر بیشتر بدانید.

درمان سیاتیک در خانه

چه عللی می تواند سبب سیاتیک کمر شود؟

در واقع سیاتیک علائم شایع چندین بیماری مختلف است. به طور کلی تخمین زده می شود که 90 درصد موارد ایجاد این درد به دلیل فتق دیسک (لغزش) باشد. هنگامی که دیسک های موجود در ستون فقرات بر اثر عوامل مختلف از جای خود خارج شوند که به آن فتق دیسک می گویند، می تواند عصب سیاتیک را تحت فشار قرار دهد و موجب درد در ناحیه کمر گردد. در مورد گودی کمر بیشتر بدانید.

سایر دلایل سیاتیک عبارتند از:

  • تنگی ستون فقرات کمری – باریک شدن نخاع در کمر.
  • اسپوندیلولیستز، شرایطی که دیسک موجود در ستون فقرات از روی مهره زیرین خود به جلو می لغزد.
  • تومورهای موجود در ستون فقرات، این مورد ممکن است ریشه عصب سیاتیک را فشرده کند.
  • عفونت نیز ممکن است در نهایت ستون فقرات را تحت تأثیر قرار دهد.
  • دلایل دیگری به عنوان مثال ، آسیب به ستون فقرات در اثر حادثه یا شکستگی
  • سندرم Cauda equina که یک بیماری کمیاب اما جدی که بر اعصاب قسمت تحتانی نخاع تاثیر می گذارد. این نیاز به مراقبت های فوری پزشکی دارد. در بسیاری از موارد سیاتیک کمر، هیچ دلیل آشکاری وجود ندارد.

در مورد درمان دائمی زانو درد با پی آر پی بیشتر بدانید.


پروسه بهبودی

پروسه بهبود در تمام افراد یکسان نمی باشد اما از ۲ الی ۴ هفته زمان خواهد برد. در بعضی موارد ‏که شغل بیمار با کارهای جسمانی و بلند کردن اجسام سنگین همراه می باشد دوران بهبود ۸ الی ۱۲ هفته زمان خواهد برد. این بهبود در عمل فیوژن ستون فقرات حداقل ۴ الی ۶ هفته زمان می برد تا بیمار بتواند به محل کار خود بازگردد. بیمار بعد از ۶ ماه الی یک سال خواهد توانست به طور طبیعی کارهای روزمره خود را انجام دهد. در 2 هفته اول بعد از بهبودی بیمار با بعضی محدودیت‌ها روبرو خواهد شد که با رعایت کردن آنها خواهد توانست به بهبود ستون فقرات خود کمک زیادی کند. بعضی از این موارد به شرح زیر است:

  • خودداری از خم شدن، چرخیدن یا حمل نمودن اجسام
  • خودداری از بلند کردن اجسام سنگین تر از ۲ کیلوگرم
  • پرهیز از انجام دادن فعالیت ورزشی شدید، کارهای خانه، باغبانی و فعالیت جنسی
  • پرهیز از رانندگی کردن یا کار کردن با ماشین های سنگین بدون مشورت با متخصص

بیمار باید از تمامی پیشنهادهای ارائه شده بوسیله جراح خود پیروی کند، به پشت خوابیده و تعدادی بالش را زیر زانوی خود نگه دارد یا به پهلو خوابیده و یک بالش میان زانوهای خود قرار دهد تا ستون فقراتش در محل درستی قرار گیرد. بیمار باید از خوابیدن بر روی شکم جلوگیری کنند زیرا موجب زیاد شدن فشار و درد کمر خواهد شد که پروسه بهبود را به عقب می‌‌اندازد. در صورتی که متخصص از بیمار بخواهد از کمربند طبی استفاده کند فقط در هنگام خواب یا دراز کشیدن مجاز به باز کردن آن است. متخصص اطلاعات لازم در مورد مدت زمان استفاده از کمربند پزشکی را در اختیار بیمار قرار خواهد داد.

چه عوامل خطرناکی ممکن است در ایجاد درد عصب سیاتیک به وجود بیاید؟

به طور کلی  بعضی از عوامل مانند سن یا شغل و سبک زندگی وجود دارند که می تواند ریسک ابتلا به سیاتیک کمر را افزایش دهند که شامل این موارد می باشد :

  • سن
  • حرفه
  • سبک زندگی کم تحرک

سن

افراد 30 تا 40 ساله بیشتر در معرض خطر ابتلا به سیاتیک کمر قرار دارند.

حرفه

مشاغلی که نیاز به بلند کردن بارهای سنگین برای مدت طولانی دارند.

سبک زندگی کم تحرک

افرادی که مدت طولانی می نشینند و از نظر جسمی بی تحرک هستند ، در مقایسه با افراد فعال ، بیشتر دچار سیاتیک کمر می شوند.

علائم سیاتیک کمر

سیاتیک چگونه تشخیص داده می شود؟

اگر علائم سیاتیک کمر خفیف باشد و بیش از 8-4 هفته طول نکشد، احتمالاً سیاتیک حاد است و معمولاً مراقبت های پزشکی لازم نیست. سابقه پزشکی کامل ممکن است به تسریع در تشخیص کمک کند. همچنین باید افراد تمرینات اساسی را انجام دهند که باعث کشش عصب سیاتیک می شود. یک درد ناگهانی در پایین پا هنگام انجام این تمرینات معمولاً سیاتیک را نشان می دهد. اگر درد بیش از 8-4 هفته ادامه داشته باشد ، ممکن است آزمایشات تصویربرداری مانند اشعه ایکس یا MRI برای شناسایی آنچه باعث فشرده شدن عصب سیاتیک وعلائم می شود، لازم باشد. در مورد روماتیسم مفصل بیشتر بدانید.

سیاتیک کمر

فرق های بین درد کمر و درد سیاتیک 

برای فهمیدن بهتر از فرق کمر درد و درد سیاتیک در این بخش هر یک بصورت جداگانه توضیح داده شده است:

کمر درد

طیف گشترده ای از عوارض و آسیب‌های متنوع می‌تواند باعث کمر درد شود. برای نمونه کمر درد می‌تواند حاصل از شکل اندامی نامناسب، تصادف وسایل نقلیه موتوری یا بالا بردن اشیاء با تکنیک نامناسب باشد. متخصص فیزیوتراپی طرح درمان را با در نظر گرفتن دلیل آغاز کمر درد، ناحیه دقیق احساس درد و پرونده درمانی بیمار تهیه می‌کند. کمردرد می شود شدید و در مدت زمان کوتاه یا مزمن و طولانی مدت باشد و 3 ماه یا بیشتر دوام داشته باشد.

درد سیاتیک

درد عصب سیاتیک نوع ویژه ای از کمردرد می باشد که بسیار آزاردهنده و دردناک می باشد. خوشبختانه مشخص شدن درد سیاتیک بسیار آسان می باشد. بیماران مبتلا به درد سیاتیک درد را در ادامه بلندترین عصب بدن، یعنی عصب سیاتیک حس خواهند کرد. عصب سیاتیک از پایین کمر آغاز خواهد شد و در پایه ستون فقرات به 2 قسمت تقسیم خواهد شد که هر شاخه آن از یک باسن به سمت پا پایین رفته و در آخر در کف پا به پایان خواهد رسید. در صورتیکه عصب سیاتیک تحریک شود یا به آن فشار وارد شود، بیمار دردی تیز، احساس سوزش و تیر کشیدن را در پایین کمر، باسن، پا یا پایین پا حس می کند.

چه روش هایی برای درمان سیاتیک وجود دارد؟

درمان سیاتیک کمر دارای دو نوع است و بسته به اینکه سیاتیک شدید یا خفیف باشد درمان آن نیز متفاوت است. درمان های سیاتیک در دو حالت بررسی می شوند :

  • درمان حاد سیاتیک کمر
  • درمان مزمن سیاتیک کمر

درمان حاد سیاتیک کمر

افرادی که دارای سیاتیک حاد هستند به خوبی با اقدامات خود مراقبتی می توانند این شرایط را کنترل کنند که شامل موارد زیر است:

  • استفاده از مسکن های بدون نسخه مانند ژلوفن و یا نوافن که در همه داروخانه به فروش می رسند. البته همه مسکن ها برای همه افراد مناسب نیستند و می توان قبل از تهیه مسکن با پزشک مشورت کرد.
  • انجام ورزش های ساده مانند پیاده روی یا کشش های سبک.
  • استفاده از کیسه های  فشرده گرم یا سرد به کاهش درد کمک می کنند. هر دو این کیسه ها اگر به صورت متناوب جایگزین شوند می تواند به کنترل درد کمک کند.

درمان های مزمن سیاتیک کمر

افرادی که سیاتیک مزمن دارند درمان آنها شامل روش های خود مراقبتی و پزشکی است :

  • فیزیوتراپی
  • استفاده از مسکن های مناسب جهت کاهش درد
  • جراحی
  • ورزش و کشش

فیزیوتراپی

در این روش به افراد آموزش داده می شود تا در هنگام بروز درد رفتار صحیحی داشته و کنترل عکس العمل به مدیریت درد مزمن خود کمک کنند.  

جراحی

اگر علائم و درد سیاتیک کمر به درمان های دیگر پاسخ ندهند و همچنان شدت بگیرند، جراحی می تواند یک گزینه باشد. گزینه های جراحی عبارتند از:

  • لامینکتومی کمری
  • دیسککتومی
لامینکتومی کمری

لامینکتومی کمری که شامل گشاد شدن نخاع در کمر برای کاهش فشار بر اعصاب وجود در آن ناحیه است.

دیسککتومی

دیسککتومی نیز شامل برداشتن جزئی یا کامل دیسک فتق یا پاره شده می باشد که به کاهش درد کمک می کند.

بسته به علت سیاتیک، یک جراح خطرات و مزایای جراحی را در نظر می گیرد و می تواند گزینه جراحی مناسبی را پیشنهاد کند.

ورزش و کشش

روش های زیادی برای کاهش فشار بر عصب سیاتیک از طریق ورزش وجود دارد. این اجازه می دهد تا بیماران علائم سیاتیک کمر را به طور خود به خودی کاهش دهند. در هنگام ورزش مصرف داروها را در صورت امکان کاهش داده یا از مصرف آنها اجتناب کنید.

هزینه درمان سیاتیک

هزینه درمان سیاتیک بسته به حاد بودن مشکل و نوع درمانی که متخصص تشخیص می دهد متفاوت می باشد. لذا به منظور اطلاع از هزینه ها، ضروری است که وضعیت بدنی فرد مورد معاینه قرار بگیرد.

کلام آخر

بیماری سیاتیک بیماری است که منجر به تحت تاثیر قرار دادن کمر و پاها می گردد و کیفیت زندگی فرد را خدشه دار می کند. لذا درمان به موقع این عارضه توسط متخصص ارتوپد از اهمیت بالایی برخوردار می باشد.

تایم مراجعه به پزشک متخصص

سیاتیک های خفیف در بسیاری از مواقع با طی شدن زمان بهبود پیدا می کند. در جهتی که نشانه های سیاتیک بهبود پیدا میکند و پس از گذشت هفته ها در بدن شما باقی خواهد ماند به پزشک مراجعه نمایید. سیاتیک هایی که شدید باشد کم پیش خواهد آمد که به جراحی نیاز پیدا کند. در صورت بوجود آمدن علائم زیر به مراقبت های سریع نیاز می باشد.

  • دردهای آنی و سنگین در مفصل کمر و ساق پا و احساس سستی و ضعف در ساق پاها
  • دردی که در زمان یک آسیب جدی همچون تصادف رخ می دهد.
  • عدم کنترل بر روی روده و مثانه
  • نشانه هایی که به جای بهبودی زیادتر می شوند و این به علت فشار زیاد بر روی عصب می باشد به ویژه آسیب هایی که موجب ضعف وبی حسی در عصب خواهد شد.

نشانه هایی که در هر 2 ساق پا اتفاق می افتد که به آن سیاتیک دوطرفه گفته خواهد شد که موجب کارکرد بد در روده و مثانه شده و نشان دهنده بروز سندروم سوداایکواینا  Cauda equine (سندروم دم اسب) می باشد. سندروم سوداایکواینا (سندروم دم اسب) با توجه به فشارهایی که بر عصب وارد می کند بوجود خواهد آمد و در حدود 2 درصد با توجه به بیماری بیرون زدگی دیسک می باشد.

سیاتیک یک رگ می باشد یا یک عصب؟

درد سیاتیک یکی از دردهای متداولی می باشد که خیلی از افراد به آن درگیر هستند. اما واژه‌ی رگ سیاتیک گردن و رگ سیاتیک کمر از اصطلاحات روزمره اما اشتباه می باشند که به صورت تکرار آن‌ها را خواهیم شنید. واضح است که با اینکه از واژه رگ سیاتیک استفاده خواهیم کرد اما این واژه غلط می باشد و عصب سیاتیک صحیح است زیرا عملکرد رگ و عصب با هم فرق دارد و سیاتیک یک عصب می باشد. در علم پزشکی، رگ به لوله‌های توخالی می گوییم که مسئولیت منتقل کردن خون از قلب به اندام‌ها یا بالعکس می باشند. اما وقتی اسم عصب را می آوریم باید بدانید وظیفه‌ای متفاوت است. عصب توپر می باشد و مسئولیت منتقل شدن پیام عصبی از مغز به اندام‌ها یا بالعکس می باشد.

دکتر محمدرضا مقیمی

متخصص ارتوپدی از دانشگاه علوم پزشکی ایران | رئیس بخش ارتوپدی بیمارستان شهدای هفتم تیر | دارای سابقه انجام بیش از ۱۵ هزار عمل جراحی ارتوپدی، شامل بیش از ۱۰ هزار جراحی پیچیده بیماران تصادفی و تروما | بیش از هزار عمل موفق تعویض مفصل | فعال در بیمارستان‌های مهر و اقبال | شماره نظام پزشکی: ۱۱۱۶۳۹

4 thoughts on “سیاتیک کمر و روش های تشخیص و درمان آن

  1. امیر - ۱۹ مرداد ۱۴۰۰ در ۱۸:۴۶

    سلام. آیا با لیزر میشه دیسک گردن رو هم درمان کرد؟

    پاسخ
    • دکتر محمدرضا مقیمی - ۲ شهریور ۱۴۰۰ در ۰۴:۲۴

      سلام بله امکان پذیر است.

      پاسخ
  2. فاطمه - ۹ خرداد ۱۴۰۱ در ۱۶:۰۵

    سمت چپ کمرم در یک نقطه گود که متقارن با سمت راست کمر است. درد می‌کند . و mriهم دیسک کمر نشان داد… چه کنم چندین سال است مرا اذیت میکنه…

    پاسخ
    • دکتر محمدرضا مقیمی - ۲۳ خرداد ۱۴۰۱ در ۰۸:۲۵

      با سلام باید مورد معاینه قرار بگیرید لطفا با شماره 09123838809 به جهت دریافت تایم ویزیت تماس بگیرید.

      پاسخ

پاسخ

مدت زمان مطالعه ۱۱ دقیقه
تماس سریع