تنگی کانال نخاعی و روش های درمانی آن

تنگی کانال نخاعی به باریک شدگی ستون فقرات گفته می شود، که منجر به ایجاد فشار در عصب های بین ستون فقرات می گردد. این مشکل در اثر پارگی و یا ساییده شدن ایجاد می گردد. در وضعیتی که این حالت شدیدتر شود، یک فضای اضافی بین نخاع و اعصاب قرار داده می شود. ما در این مقاله قصد داریم درباره علل و روش های درمانی این مشکل صحبت نماییم. در ابتدا شما را به دیدن فیلمی از بسته شدن تنگی نخاع بیمار و عمل جراحی برای درمان آن توسط دکتر مقیمی دعوت می نماییم.

تنگی نخاع کمر چیست؟

تنگی کانال نخاعی بیش تر در ناحیه کمر، در جایی که پنج مهره کمر موجود است، ایجاد می گردد. در این قسمت ریشه های عصبی خارج شده و سوراخ های بین مهره ای با هم یکی شده و بزرگ ترین عصب بدن یعنی عصب سیاتیک را تشکیل می دهد. تنگی نخاع کمر بیش تر باعث درد در پاها می شود. در بسیاری از مواقع بیمار در کمر هیچ دردی ندارد. یکی از علل شایع درد در ناحیه کمر و پا تنگی کانال نخاعی می باشد.

دلایل تنگی نخاع کمر می شود؟

همانطور که می دانیم، نخاع کمری و ریشه های عصبی درون کانال نخاع و سوراخ های مهره ای کاملا آزادند و درون مایع مغزی نخاع شناورند. بیرون زدگی دیسک و استخوان ها و بافت های نرم اضافه، ناشی از آرتروز ستون فقرات است که مهم ترین عامل ایجاد تنگی در ناحیه نخاع می باشد. با بالا رفتن سن ستون فقرات دچار تغییرات فرسایشی می شوند و این امر منجر به ابتلا به آرتروز می گردد. بنابراین ضروری است که هر فردی بداند آرتروز چیست و چه علائمی دارد؟ و درمان آرتروز چیست؟

چنانچه بیش از دو یا سه سطح از نخاع دچار تنگی شده باشد، پس از آزاد سازی نخاع و ریشه های سوراخ های عصبی برای جلوگیری از بی ثباتی مهره ها، مهره ها باپیچ دراز (داربست مخصوص) به هم فیوز شده و با پیوند استخوان، این فیوژن تقویت می شود. عواملی نظیر ضربه و صدمه خوردن ستون فقرات، فتق دیسک کمر، بزرگ شدن بیش از حد استخوان های ستون فقرات و … منجر به ایجاد تنگی در نخاع کمر می گردد.

تنگی نخاع کمر در چه سنی رخ می دهد؟

به گفته بسیاری از متخصصان تعداد بسیار اندکی از نوزادان در هنگام تولد دارای مشکلات کمر هستند که به تنگی نخاع کمر منجر می شود. اما تنگی نخاع بیش تر در دهه 60-50 مشاهده می شود اما در موارد تکاملی در سنین پایین تر هم دیده می شود که بسیار نادر است.

تنگی نخاع چه علائمی می تواند داشته باشد؟

  • درد بیش تر در پاها وجود خواهد داشت و به صورت درد و کرامپ عضلانی و چنگ زدن به عضلات که از ناحیه باسن شروع می شود و تا کف پا و انگشتان ادامه پیدا می کند. بیش ترین درد نیز در قسمت ساق و مچ پاها احساس می شود.
  • انگشتان پا و باسن دچار بی حسی و یا می شوند که این اتفاق بر اثر افزایش فشار روی عصب ها صورت می گیرد.
  • کنترل ادرار و مدفوع در موارد شدیدتر از حالت عادی خارج می شود.
  • بی حسی
  • ضعف عضلانی
  • گرفتگی
  • درد عمومی در بازوها یا پاها
  • و …
درمان-تنگی-کانال-نخاعی
علائم-تنگی-کانال-نخاعی

روش های تشخیص تنگی کانال نخاع چیست؟

در اولین قدم برای تشخیص این بیماری دریافت شرح حال بیمار است که این بیماران اغلب با مشکل راه رفتن و لنگیدن مواجه هستند. بعد از گرفتن شرح حال بیماران ممکن است رادیو گرافی ستون فقرات، انجام ام آر آی، گرفتن نوار عصبی و عضلانی (EMG) برای تشخیص قطعی بیماری انجام شود.

مزایای درمان تنگی کانال نخاعی

تنگی کانال نخاعی منجر به ایجاد دردهای در ناحیه کمر و پشت می گردد. این دردها در صورتی که بیمار به سمت جلو خم شود یا بنشیند غالبا شدت می گیرد. درد های ناشی از تنگی کانال نخاعی در صورتی که بیمار راست بایستید، دوباره بر می گردد. همچنین مواردی مانند شبه لنگی، لنگی کاذب یا لنگی عصبی، بی حسی، ضعف یا کرختی در ساق پا و پا، فشردگی عصب های روده و مثانه، ایجاد بی اختیاری ادرار و مدفوع که در صورت وجود تنگی کانال نخاعی ممکن است اتفاق بیافتد، با انجام درمان تنگی کانال نخاعی کاملا بهبود می یابد.

چه روش های درمانی برای تنگی کانال نخاعی وجود دارد؟

چنانچه علائم مربوط به ضعف شدید عضلات بیش تر شود، بدین معنی که بیمار نتواند روی پنجه و پاشنه پا راه برود و یا دچار بی اختیاری شود، باید به صورت اورژانس تحت عمل جراحی و آزاد سازی نخاع و ریشه گردد. در غیر این صورت ابتدا درمان های نگهدارنده شامل موارد زیر توصیه می گردد :

  • کم کردن وزن و انجام ورزش های ایروبیک و رقص به مدت 30 دقیقه در روز و پنج روز در هفته جهت تقویت عضلات شکم و کمر
  • درمان های دارویی شامل داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی و استروئیدی
  • فیزیوتراپی جهت کاهش درد و تقویت عضلات
  • درمان های موضعی بر روی دیشک یا مفاصل مهره ها مثل عمل لیزر دیسک یا تزریق کورتون در فضای دور نخاع و ریشه های عصبی (اپیدورال)
  • ورزش درمانی
  • تزریق استروئید
  • روش فشرده سازی
  • ماساژ درمانی
  • طب سوزنی
  • درمان کایروپراکتیک
  • جراحی

جراحی درمان تنگی کانال نخاعی

چنانچه کلیه روش های غیر جراحی بالا کارآمد نباشد و بیمار همچنان از درد دائمی و پیشرونده و شدید پاها شکایت داشته باشد و زندگی نرمال تحت شعاع قرار بگیرد، روش جراحی توصیه می شود.در این روش درمانی، کانال نخاعی باز شده و کلیه عناصری که به نخاع و ریشه ها فشار می آورند، برداشته شده و نخاع و ریشه های عصبی آزاد می شوند. با این کار سوراخ های عصبی گشاد می شوند.

به همین دلیل تنگی نخاع شدید بهتر است تا زمانی که قدرت عضلات پا به طور شدید هنوز کم نشده و بیمار می تواند روی پنجه و پاشنه پا راه برود، جراحی شود.

درمان تنگی کانال نخاعی با لیزر

درمان عارضه تنگی کانال نخاعی با استفاده لیزر سرد یکی از روش های کم خطر، بی عارضه، موثر و کارآمد می باشد. اشعه لیزر در از بین بردن گرفتگی های عضلانی ناشی از عارضه تنگی کانال نخاعی نقش دارد. این درمان نیازی به بستری در بیمارستان و صرف وقت و هزینه زیاد نداشته و دوران نقاهت کوتاهی دارد. برای انجام درمان تنگی کانال نخاعی ضروری است که با بهترین جراح دیسک کمر با لیزر مشورت گردد.

مراقبت های بعد از عمل تنگی کانال نخاعی

  • از روز بعد از عمل می تواند به کارها و فعالیت های روزمره و شخصی خود نیز بپردازد.
  • پس از عمل بیمار باید تا دو ماه از کمربند یا کرست مخصوص ببندد. در طول این دو ماه فرد باید استراحت نسبی داشته باشد و از خم و راست شدن خودداری کند.
  • بخیه ها پس از دو هفته کشیده می شود.
  • حتما فیزیوتراپی بعد از جراحی انجام شود.
  • معمولا علایم بیمار پس از روز بعد از عمل بهبود قابل توجهی پیدا می کند و پا حداکثر تا 3 ماه بهبود پیدا می کند.
  • چنانچه فرد قبل از عمل دچار افتادگی پا شده باشد، بعید است پس از عمل برگردد.
  • با مشورت پزشک اقدام به انجام ورزش های منظم به منظور عدم ایجاد مجدد تنگی در کانال نخاعی
  • ضروری است که بیمار وضعیت بدنی هنگام نشستن را رعایت نماید.
  • کنترل دائمی وزن
مراقبت-پس-از-درمان-کانال-نخاعی

عوارض جراحی رفع تنگی کانال نخاعی

تمام جراحی ها به موازات داشتن مزایای درمانی فراوان، ممکن است داری عوارضی نیز باشند. این عوارض شامل مواردی نظیر عفونت، درد و عدم بهبود کامل علائم می باشد. در صورتی که در انتخاب پزشک متخصص دقت گردد احتمال وقوع این عوارض صفر می باشد. همچنین در صورتی که مراقبت های پس از جراحی به درستی رعایت گردد دوران نقاهت کاهش یافته و بهبود تسریع می یابد.

کلام آخر

تنگی کانال نخاعی به تنگ شدن کانال نخاعی و فورامن می گویند که منجر به مسدود کردن و فشار به نخاع یا ریشه های عصبی، ایجاد درد و ناراحتی در بیمار می گردد. با استفاده از درمان تنگی کانال نخاعی می توان از شر تمامی این دردها خلاصی یافت.

دکتر محمدرضا مقیمی

متخصص ارتوپدی از دانشگاه علوم پزشکی ایران | رئیس بخش ارتوپدی بیمارستان شهدای هفتم تیر | دارای سابقه انجام بیش از ۱۵ هزار عمل جراحی ارتوپدی، شامل بیش از ۱۰ هزار جراحی پیچیده بیماران تصادفی و تروما | بیش از هزار عمل موفق تعویض مفصل | فعال در بیمارستان‌های مهر و اقبال | شماره نظام پزشکی: ۱۱۱۶۳۹

One thought on “تنگی کانال نخاعی و روش های درمانی آن

  1. محمد - ۱۲ خرداد ۱۴۰۰ در ۱۷:۲۴

    سلام من ۸سال پیش تومور زده بود تو نخام رفتم عمل کردم در آوردند الان هم دیه نمیتونم راه بروم. تومور که زده بوده تو نخام راه آب نخاع را بند آورده بوده و آب نخاع پشت گردن جمع میشده الان که خالی شده نخاع از پشت گردن باریک شده. راهی برا درمان هست یا نه؟ ممنون

    پاسخ

پاسخ

مدت زمان مطالعه ۷ دقیقه
تماس سریع