از مراحل تا روند بهبودی تعویض مفصل آرنج

تعویض مفصل آرنج یک جراحی های شایع است که به دلیل آسیب های شدید مانند آرتریت روماتوئید یا شکستگی‌های شدید همراه با درد انجام می شود.  وظیفه اصلی مفصل به حداکثر رساندن عملکرد دست است. آرنج، ساعد و مچ دست شما را قادر می سازد تا دست خود را بچرخانید و همچنین خم و باز کنید. در این مقاله به جراحی تعویض مفصل آرنج پرداخته شده است. تا پایان مقاله با ما همراه باشید.

دلایل انجام جراحی تعویض مفصل آرنج

جراحی تعویض مفصل آرنج زمانی انجام می‌شود که مفصل آرنج به علت آسیب، بیماری یا فرسایش شدید دیگر عملکرد طبیعی خود را از دست داده باشد و درد یا محدودیت حرکتی زندگی روزمره فرد را مختل کند. در این جراحی، مفصل آسیب‌دیده با پروتز مصنوعی جایگزین می‌شود تا درد کاهش یابد و حرکت بازو بهبود پیدا کند. در ادامه به مهم‌ترین دلایل انجام این جراحی اشاره می‌شود:

آرتروز (استئوآرتریت یا آرتریت روماتوئید)

یکی از دلایل شایع تعویض مفصل آرنج، تخریب تدریجی غضروف به‌دلیل آرتروز است. در این وضعیت، غضروف مفصل نازک و ساییده می‌شود و استخوان‌ها به‌طور مستقیم روی هم حرکت می‌کنند که باعث درد، خشکی و تورم می‌شود. اگر درمان‌های غیرجراحی مانند دارو، فیزیوتراپی یا تزریق کورتون مؤثر نباشند، تعویض مفصل می‌تواند بهترین گزینه برای بازگرداندن عملکرد طبیعی آرنج باشد.

شکستگی‌های شدید یا پیچیده آرنج

در مواردی که استخوان‌های اطراف مفصل آرنج دچار شکستگی شدید یا خردشدگی می‌شوند و امکان ترمیم مناسب وجود ندارد، جراحی تعویض مفصل انجام می‌گیرد. این روش به‌ویژه برای افراد مسن که استخوان‌های شکننده‌تری دارند، می‌تواند موجب بازیابی سریع‌تر حرکت و کاهش درد شود.

آسیب‌های ناشی از حوادث یا جراحی‌های قبلی

گاهی آرنج در اثر ضربه‌های شدید، تصادف یا جراحی‌های ناموفق قبلی دچار آسیب‌های غیرقابل بازگشت می‌شود. در چنین شرایطی، مفصل دچار بی‌ثباتی، درد مزمن یا محدودیت حرکتی می‌گردد که با تعویض مفصل می‌توان عملکرد طبیعی را تا حد زیادی بازگرداند.

نکروز استخوان

نکروز استخوانی زمانی رخ می‌دهد که جریان خون به استخوان متوقف شود و بخش‌هایی از آن دچار مرگ بافتی شوند. این آسیب در مفصل آرنج می‌تواند باعث درد شدید، تغییر شکل مفصل و از بین رفتن عملکرد شود. در چنین مواردی، تعویض مفصل به‌عنوان درمان قطعی برای برطرف کردن درد و بهبود حرکت انجام می‌شود.

تومورهای استخوانی در ناحیه آرنج

در موارد نادر، وجود تومورهای خوش‌خیم یا بدخیم در استخوان‌های اطراف آرنج ممکن است باعث تخریب مفصل شود. برای حفظ عملکرد دست و جلوگیری از گسترش بیماری، جراح ممکن است تصمیم به تعویض کامل مفصل با پروتز بگیرد تا بیمار بتواند فعالیت طبیعی خود را از سر بگیرد.

علائم بیماری های مفصل آرنج

اگر مفصل آرنج شما درد دارد یا شما را از نظر فیزیکی محدود می کند، احتمالاً دچار ساییدگی شده اید. همچنین وضعیتی مانند آرتریت یا آسیب به آرنج در اثر جراحت نیز از دیگر دلایل انجام جراحی هستند. سایر علائم در ادامه آورده شده است:

• درد آرنج
• آرنج تنیس بازان
• حساسیت در قسمت خارجی آرنج، درد عضلات ساعد، درد مداوم، درد هنگام گرفتن یا نگه داشتن اشیا
• شکستگی آرنج
• درد، تورم و کبودی همراه با سفتی در اطراف آرنج
• آرتریت آرنج
• درد، تورم، سفتی و عدم حرکت کامل

تشخیص بیماری‌های مفصل آرنج

پزشک برای تشخیص دقیق وضعیت آرنج، ابتدا معاینه کامل انجام می‌دهد و حرکات مختلف مانند خم و صاف کردن آرنج را بررسی می‌کند تا قدرت و دامنه حرکت مشخص شود. در صورت نیاز برای اطمینان از تشخیص، انجام تصویربرداری‌هایی مانند اشعه ایکس و MRI توصیه می‌شود. تعویض مفصل آرنج در کاهش درد و بازگرداندن توان حرکتی، اثربخشی مشابهی با جراحی‌های تعویض مفصل زانو یا ران دارد و معمولاً زمانی پیشنهاد می‌شود که درمان‌های غیرجراحی مانند دارو یا فیزیوتراپی مؤثر نبوده باشند.

چند هفته پیش از جراحی، پزشک ممکن است جلساتی برای بررسی وضعیت عمومی سلامت شما ترتیب دهد تا اطمینان حاصل شود که بدن‌تان آمادگی لازم برای جراحی و دوران نقاهت را دارد. در نهایت، جراحی تعویض آرنج تنها زمانی توصیه می‌شود که پزشک مطمئن باشد این روش می‌تواند به بهبود درد، افزایش عملکرد مفصل و ارتقای کیفیت زندگی شما کمک کند.

جراحی تعویض مفصل آرنج چگونه انجام می‌شود؟

جراحی تعویض مفصل آرنج معمولاً زمانی انجام می‌شود که مفصل به دلیل آرتروز، شکستگی یا آسیب شدید، دیگر عملکرد طبیعی خود را ندارد. هدف از این جراحی جایگزینی مفصل آسیب‌دیده با پروتز مصنوعی است تا درد کاهش یابد و حرکت بازو به حالت طبیعی بازگردد. این جراحی در چند مرحله اصلی انجام می‌شود که هرکدام اهمیت ویژه‌ای دارند.

بیهوشی

پیش از شروع جراحی، بیمار تحت بیهوشی عمومی یا بی‌حسی ناحیه‌ای قرار می‌گیرد تا در طول عمل هیچ‌گونه دردی احساس نکند. سپس بازو و آرنج به‌طور کامل ضدعفونی و با پارچه‌های استریل پوشانده می‌شود تا از بروز عفونت جلوگیری شود. در این مرحله، تیم جراحی شرایط بدن بیمار را پایش کرده و برای شروع عمل آماده می‌گردد.

برش جراحی و دسترسی به مفصل

جراح برشی در ناحیه پشت آرنج ایجاد می‌کند تا به مفصل دسترسی پیدا کند. عضلات و بافت‌های نرم اطراف با دقت کنار زده می‌شوند تا مفصل به‌صورت کامل دیده شود. این مرحله نیازمند ظرافت زیادی است تا به اعصاب و رگ‌های اطراف آرنج آسیبی وارد نشود.

برداشتن قسمت‌های آسیب‌دیده مفصل

در این مرحله، جراح بخش‌های فرسوده یا تخریب‌شده استخوان و غضروف را از دو سر استخوان بازو و ساعد جدا می‌کند. هدف این کار ایجاد سطحی مناسب برای قرار دادن قطعات مصنوعی مفصل است. گاهی استخوان‌های آسیب‌دیده با ابزار خاصی شکل داده می‌شوند تا پروتز بهتر در جای خود قرار گیرد.

نصب پروتز مصنوعی

پروتزهای مخصوصی که معمولاً از فلز و پلاستیک پزشکی ساخته می‌شوند، در محل مناسب قرار داده و با چسب یا پیچ‌های خاص فیکس می‌شوند. این پروتز به گونه‌ای طراحی شده است که حرکات طبیعی آرنج را شبیه‌سازی کند. پس از اطمینان از تراز صحیح و پایداری مفصل، جراح دامنه حرکت آرنج را بررسی می‌کند.

بستن برش و پانسمان ناحیه

در پایان جراحی، عضلات و بافت‌های نرم به جای خود بازگردانده و پوست با بخیه بسته می‌شود. سپس ناحیه جراحی پانسمان و معمولاً با آتل یا بانداژ ثابت می‌گردد تا از حرکت ناگهانی آرنج جلوگیری شود. بیمار پس از به‌هوش آمدن تحت مراقبت‌های اولیه قرار می‌گیرد تا روند بهبودی به‌صورت ایمن آغاز شود.

بهترین جراح آرنج در ایران

در میان جراحان مطرح ارتوپدی در ایران، دکتر محمدرضا مقیمی به‌عنوان یکی از بهترین جراحان آرنج شناخته می‌شود. ایشان با سال‌ها تجربه در زمینه جراحی‌های مفصل آرنج، به‌ویژه تعویض مفصل و درمان آسیب‌های پیچیده، توانسته‌اند نتایج درخشانی در بهبود عملکرد بیماران به دست آورند.

دکتر مقیمی با بهره‌گیری از روش‌های نوین جراحی و تجهیزات پیشرفته، دقت بالا و کمترین عارضه را برای بیماران خود به همراه دارد. بسیاری از بیماران پس از درمان توسط ایشان، بازگشت قابل‌توجهی به فعالیت‌های روزمره خود گزارش کرده‌اند. تخصص، مهارت و دلسوزی دکتر مقیمی باعث شده است تا نام ایشان در میان برترین جراحان آرنج کشور قرار گیرد.

برای دریافت نوبت از دکتر محمد رضا مقیمی بهترین متخصص ارتوپدی در تهران با شماره مطب تماس بگیرید.

نکات مراقبتی بعد از جراحی تعویض آرنج

بعد از جراحی تعویض مفصل آرنج، رعایت مراقبت‌های بعد از عمل نقش بسیار مهمی در بهبودی سریع‌تر و جلوگیری از عوارضی مانند عفونت یا جابجایی پروتز دارد. پزشک معمولاً برنامه‌ای دقیق برای کنترل درد، فیزیوتراپی و محافظت از مفصل جدید به بیمار ارائه می‌دهد که باید به دقت دنبال شود.

• در چند روز اول بعد از عمل، بازو باید در وضعیت بالا و ثابت نگه داشته شود تا ورم کاهش یابد.
• پانسمان محل جراحی باید تمیز و خشک بماند و در صورت ترشح یا قرمزی، سریعاً به پزشک اطلاع داده شود.
• داروهای تجویز شده از جمله آنتی‌بیوتیک و مسکن باید طبق دستور پزشک و به موقع مصرف شوند.
• از وارد کردن فشار یا بلند کردن اجسام سنگین با دست جراحی‌شده تا زمان مجاز خودداری کنید.
• جلسات فیزیوتراپی را به طور منظم انجام دهید تا دامنه حرکتی آرنج به تدریج بازگردد.
• هنگام خواب، بازو را در موقعیت مناسب و روی بالش نرم قرار دهید تا از خم شدن بیش از حد آن جلوگیری شود.
• رژیم غذایی سالم و مصرف مایعات کافی به تسریع روند ترمیم و بهبود زخم کمک می‌کند.
• از انجام فعالیت‌های شدید یا حرکات ناگهانی تا زمان تأیید پزشک خودداری نمایید.

شایع‌ترین عوارض جراحی مفصل آرنج

هرچند جراحی تعویض مفصل آرنج معمولاً با نتایج موفقیت‌آمیز همراه است، اما مانند هر عمل جراحی دیگری ممکن است با برخی عوارض احتمالی همراه باشد. آگاهی از این عوارض به بیمار کمک می‌کند تا با رعایت توصیه‌های پزشک، از بروز آن‌ها پیشگیری کند و در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی، به‌موقع اقدام نماید.

• عفونت
• واکنش آلرژیک به مفصل مصنوعی
• شکستگی استخوان
• سختی و بی ثباتی مفصل
• ضعف و شکست در تاندون بازو
• احساس درد
• خطرات ناشی از بیهوشی و واکنش آلرژیک به داروها و یا مشکلات تنفسی که در تمام جراحی ها ممکن است به وجود بیاید.
• خونریزی و لخته شدن خون،مانند هر نوع جراحی دیگری

در نهایت…

جراحی تعویض مفصل آرنج راه‌حلی مؤثر برای افرادی است که به دلیل آرتروز، شکستگی یا آسیب شدید دچار درد مزمن و محدودیت حرکتی شده‌اند. این جراحی با جایگزینی مفصل فرسوده با پروتز مصنوعی، به کاهش درد، بهبود عملکرد و بازگشت بیمار به فعالیت‌های روزمره کمک می‌کند. رعایت مراقبت‌های پس از عمل و انجام فیزیوتراپی طبق نظر پزشک نقش مهمی در موفقیت نتایج و دوام مفصل جدید دارد.