سیاتیک کمر و روش های تشخیص و درمان آن

سیاتیک کمر معمولاً به دلیل فشرده شدن عصب در قسمت پایین ستون فقرات ایجاد می شود. ممکن است سیاتیک با درد کمر که ناشی از فعالیت روزمره است اشتباه گرفته می شود. با این حال، سیاتیک فقط به ناحیه کمر و پشت را درگیر نکرده بلکه تا پاها نیز امتداد دارد.

در این مقاله قصد داریم برای شما در باره سیاتیک کمر و نحوه تشخیص آن صحبت کنیم.

سیاتیک کمر

عصب سیاتیک چیست؟

عصب سیاتیک طولانی ترین و بلندترین ترین عصب در بدن است که از پایین کمر شروع و از طریق باسن تا پاها و زیر زانو ادامه دارد. این عصب چندین عضله در پایین ساق را کنترل می کند و احساسات لازم را برای پوست و ساق پا تأمین می کند. سیاتیک یک بیماری نیست، بلکه بیشتر نشانه دیگری از مشکلات مربوط به عصب است.


سیاتیک کمر چیست و به چه حالتی گفته می شود؟

سیاتیک کمر نامی است که به درد ناشی از تحریک عصب سیاتیک گفته می شود. هر چیزی که این عصب را تحریک کند می تواند باعث درد شود از خفیف تا شدید.

سیاتیک کمر معمولاً به دلیل فشرده شدن عصب در قسمت پایین ستون فقرات ایجاد می شود. ممکن است سیاتیک با درد کمر که ناشی از فعالیت روزمره است اشتباه گرفته می شود. با این حال، این مشکل فقط ناحیه کمر و پشت را درگیر نکرده و تا پاها نیز امتداد دارد. برخی از کارشناسان تخمین می زنند که حداکثر 40 درصد افراد حداقل یکبار در زندگی خود دچار درد سیاتیک کمر شوند. در این مقاله به علل، علائم و درمان دیسک کمر می پردازیم.

مشکلاتی که سیاتیک کمر به بار می آورد

چه علائمی حاکی از سیاتیک کمر است؟

علامت اصلی سیاتیک کمر دردی یکباره و سریع در هر نقطه از عصب سیاتیک است که ممکن است از پایین کمر شروع  و از طریق باسن به پایین و پشت هر دو پا منتقل گردد. سایر علائم رایج سیاتیک عبارتند از :

  • بی حسی پا در امتداد و پایین عصب
  • احساس سوزن سوزن شدن و یا گز گز کردن در پا و انگشتان پا
  • دردی که می تواند شدت داشته باشد و ممکن است با نشستن به مدت طولانی تشدید شود.
بیش تر بخوانید
جراحی دیسک کمر با لیزر

چه عللی می تواند سبب سیاتیک کمر شود؟

در واقع سیاتیک علائم شایع چندین بیماری مختلف است. به طور کلی تخمین زده می شود که 90 درصد موارد ایجاد این درد به دلیل فتق دیسک (لغزش) باشد. هنگامی که دیسک های موجود در ستون فقرات بر اثر عوامل مختلف از جای خود خارج شوند که به آن فتق دیسک می گویند، می تواند عصب سیاتیک را تحت فشار قرار دهد و موجب درد و ناحیه در ناحیه کمر گردد.

سایر دلایل سیاتیک عبارتند از:

  • تنگی ستون فقرات کمری – باریک شدن نخاع در کمر.
  • اسپوندیلولیستز، شرایطی که دیسک موجود در ستون فقرات از روی مهره زیرین خود به جلو می لغزد.
  • تومورهای موجود در ستون فقرات، این مورد ممکن است ریشه عصب سیاتیک را فشرده کند.
  • عفونت نیز ممکن است در نهایت ستون فقرات را تحت تأثیر قرار می دهد.
  • دلایل دیگر – به عنوان مثال ، آسیب به ستون فقرات در اثر حادثه یا شکستگی
  • سندرم Cauda equina که یک بیماری کمیاب اما جدی که بر اعصاب قسمت تحتانی نخاع تاثیر می گذارد. این نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد. در بسیاری از موارد سیاتیک کمر، هیچ دلیل آشکاری وجود ندارد.

چه عوامل خطرناکی ممکن است در ایجاد درد عصب سیاتیک به وجود بیاید؟

به طور کلی  بعضی از عوامل مانند سن یا شغل و سبک زندگی وجود دارند که می تواند ریسک ابتلا به سیاتیک کمر را افزایش دهند که شامل این موارد می باشد :

  • سن
  • حرفه
  • سبک زندگی کم تحرک

سن

افراد 30 تا 40 ساله بیشتر در معرض خطر ابتلا به سیاتیک کمر قرار دارند.

بیش تر بخوانید
شکستگی لگن

حرفه

مشاغلی که نیاز به بلند کردن بارهای سنگین برای مدت طولانی دارند.

سبک زندگی کم تحرک

افرادی که مدت طولانی می نشینند و از نظر جسمی بی تحرک هستند ، در مقایسه با افراد فعال ، بیشتر دچار سیاتیک کمر می شوند.


سیاتیک چگونه تشخیص داده می شود؟

اگر علائم سیاتیک کمر خفیف باشد و بیش از 8-4 هفته طول نکشد، احتمالاً سیاتیک حاد است و معمولاً مراقبت های پزشکی لازم نیست. سابقه پزشکی کامل ممکن است به تسریع در تشخیص کمک کند. پزشکان همچنین باید افراد تمرینات اساسی را انجام دهند که باعث کشش عصب سیاتیک می شود. یک درد ناگهانی در پایین پا هنگام انجام این تمرینات معمولاً سیاتیک را نشان می دهد. اگر درد بیش از 8-4 هفته ادامه داشته باشد ، ممکن است آزمایشات تصویربرداری مانند اشعه ایکس یا MRI برای شناسایی آنچه باعث فشرده شدن عصب سیاتیک وعلائم می شود، لازم باشد.


چه روش هایی برای درمان سیاتیک وجود دارد؟

درمان سیاتیک کمر دارای دو نوع است و بسته به اینکه سیاتیک شدید یا خفیف باشد درمان آن نیز متفاوت است. درمان های سیاتیک در دو حالت ررسی می شوند :

  • درمان حاد سیاتیک کمر
  • درمان مزمن سیاتیک کمر

درمان حاد سیاتیک کمر

افرادی که دارای سیاتیک حاد هستند به خوبی با اقدامات خود مراقبتی می تواندد این شرایط را کنترل کنند که شامل موارد زیر است:

  • استفاده از مسکن های بدون نسخه مانند ژلوفن و یا نوافن که در همه داروخانه به فروش می رسند. البته همه مسکن ها برای همه افراد مناسب نیستند و می توان از قبل از تهیه مسکن با پزشک مشورت کرد.
  • انجام ورزش های ساده مانند پیاده روی یا کشش های سبک.
  • استفاده از کیسه های  فشرده گرم یا سرد به کاهش درد کمک می کنند. هر دو این کیسه های اگر به صورت متناوب جایگزین شوند می تواند به کنترل درد کمک کند.
بیش تر بخوانید
دکتر ارتوپد برای تعویض مفصل ران

درمان های مزمن سیاتیک کمر

افرادی که سیاتیک مزمن دارند درمان آنها شامل روش های خود مراقبتی و پزشکی است :

  • فیزیوتراپی
  • استفاده از مسکن های مناسب جهت کاهش درد
  • جراحی
  • ورزش و کشش

فیزیوتراپی

در این روش به افراد آموزش داده میشود تا در هنگام بروز درد رفتار صحیحی داشته و کنترل عکس العمل به مدیریت درد مزمن خود کمک کنند.  

جراحی

اگر علائم و درد سیاتیک کمر به درمان های دیگر پاسخ ندهند و همچنان شدت بگیرند، جراحی می تواند یک گزینه باشد. گزینه های جراحی عبارتند از:

  • لامینکتومی کمری
  • دیسککتومی

لامینکتومی کمری

لامینکتومی کمری که شامل گشاد شدن نخاع در کمر برای کاهش فشار بر اعصاب وجود در آن ناحیه است.

دیسککتومی

دیسککتومی نیز شامل برداشتن جزئی یا کامل دیسک فتق یا پاره شده می باشد که به کاهش درد کمک می کند.

بسته به علت سیاتیک، یک جراح خطرات و مزایای جراحی را در نظر میگیرد و می تواند گزینه جراحی مناسبی را پیشنهاد کند.

ورزش و کشش

روش های زیادی برای کاهش فشار بر عصب سیاتیک از طریق ورزش وجود دارد. این اجازه می دهد تا بیماران علائم سیاتیک کمر را به طور خود به خودی کاهش دهند. در هنگام ورزش مصرف داروها را در صورت امکان کاهش داده یا از مصرف آنها اجتناب کنید.

دکتر محمدرضا مقیمی

دکتر محمدرضا مقیمی - متخصص ارتوپدی از دانشگاه علوم پزشکی ایران
  • رئیس بخش و گروه ارتوپدی بیمارستان شهدای هفتم تیر وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایران 
  • انجام بیش از پانزده هزار عمل جراحی ارتوپدی
  • انجام بیش از ده هزار مورد عمل جراحی شامل مشکل ترین و پیچیده ترین عملهای ارتوپدی در بیماران تصادفی و مالتیپل تروما در بیمارستان شهدای هفتم تیر
  • مشغول در بخش خصوصی در بیمارستان های مهر و اقبال مشغول
  • انجام بیش از هزار  مورد عمل جراحی تعویض مفصل تا کنون

پاسخ

نه − پنج =

مدت زمان مطالعه ۶ دقیقه