هر آنچه که باید درباره مفصل شارکو بدانید !

حرکت تمام اعضا و جوارح بدن به وسیله اعصاب مرکزی و محیطی کنترل می شود. بروز تمام حس ها نیز توسط سیگنال های عصبی انتقال داده می شود. حس درد نیز یکی از پیام هایی است که توسط مغز صادر شده و به اندام آسیب دیده می رساند. این سیگنال ها در بیماری ها و آسیب های مختلف ممکن است از بین برود و فرد در یک اندام خاص دردی را احساس نکند. هنگامی که احساس درد مفصل های مچ پا از بین رود، حالتی ایجاد می شود که به آن مفصل نوروپاتیک یا مفصل شارکو می گویند. این حالت یک فرآیند التهابی است که بیش تر بافت های نرم، مفاصل پا و استخوان ها را درگیر می کند.

 

مفصل شارکو چیست ؟

هنگامی که مفصل پا در قسمت میانی دچار بی حسی موضعی و یا کامل گردد، این بیماری ایجاد می شود که ممکن است در یک یا هر دو پا رخ دهد. این حالت منجر به ضعیف شدن استخوان ها  در آن ناحیه شده و آن ها را مستعد شکستگی و دررفتگی می کند. در واقع در این بیماری پا هیچ گونه دردی را حس نمی کند.

اگر این بیماری مورد توجه و بررسی قرار نگیرد، می تواند به مرور زمان سبب بد راه رفتن، آسیب دیدگی، در رفتگی پا و … در افراد شود و پا را از حالت طبیعی خارج  کند، حتی بدون اینکه فرد متوجه شده باشد.

بیش تر بخوانید
بهترین دکتر برای درمان سیاتیک

با ضعیف شدن تدریجی استخوان پا، مفصل پا می تواند از جای خود حرکت کرده و در وضعیت نامناسب قرار گیرد. در این حالت شکل پا حالت کف گهواره ای پیدا می کند به طوری که قوس کف پا از بین رفته و یه سمت خارج امتداد پیدا می کند. در این وضعیت فرد هنگام ایستادن یا راه رفتن دچار مشکل می شود و نمی تواند تعادل خود را به خوبی حفظ کند. پای شارکو اگر به موقع درمان نشود می تواند منجر به از کار افتادگی پا و یا قطع آن گردد.

 

مفصل شارکو چه علائمی می تواند داشته باشد؟

بروز این بیماری یکباره اتفاق نمی افتد و طی مراحلی و به مرور زمان بروز می کند. مراحل ایجاد و شکل گیری این بیماری در سه مرحله است که شامل موارد زیر است :

 

مرحله اول : تخریب تدریجی مفصل

در این مرحله مفصل های مچ پا دچار التهاب شده و متورم می شوند. معمولا دما در این نواحی بالاست. در این حالت قسمت داخلی مفصل ها و استخوان مجاور آن دچار شکستگی های ریز شده و ثبات و استحکام خود را از دست می دهند. نرم شدن  و عدم استحکام، موجب در رفتگی مچ پا می گردد. کم کم قوس پا محو شده و حالت صاف یا ته گهواره ای پیدا می کند. مرحله اول این بیماری در صورت عدم رسیدگی و درمان، تقریبا یک سال طول می کشد.

 

مرحله دوم : بهبودی مقطعی مفاصل

در این مرحله بدن به طور خودکار به بازسازی مفاصل آسیب دیده می پردازد. التهاب در این نواحی کمتر شده و تورم آن ها کاهش می یابد. در واقع روند تخریب مفصل و استخوان متوقف شده و شروع به بهبودی می کند.

 

بیش تر بخوانید
عمل پارگی رباط صلیبی

مرحله سوم : بازسازی

در طی این مرحله مفاصل و استخوان مچ پا بهبودی کامل می یابد اما به گونه ای است که شکل اولیه خود را از دست می دهد. در واقع مفصل ها و استخوان پا به صورت نامتعارف بازسازی شده و شکل گرفته و دیگر به حالت اولیه و نرمال خود باز نمی گردند. در واقع حالت طبیعی پا از بین رفته و فرد را در راه رفتن و ایستادن یا مشکل مواجه می کند. همچنین شکل نامتعارف پا ممکن است باعث بروز زخم های در این نواحی گردد که وضعیت را بدتر کند.

 

چه عللی می تواند در ایجاد مفصل شارکو دخیل باشد؟

همانطور که اشاره شد، این بیماری به علت بی حسی در پاها ایجاد می شود که نتیجه نوعی آسیب عصبی محیطی است که به آن نوروپاتی محیطی می گویند. علت نورپاتی محیط می تواند با بیماری های خاصی همراه باشد. برخی از دلایلی که می تواند موجب نوروپاتی محیطی گردند عبارت اند از :

  • دیابت
  • مصرف بیش از حد الکل
  • مصرف مواد مخدر و اعتیاد آور
  • فلج اطفال
  • ضربه یا آسیب به اعصاب پا
  • عفونت و التهاب در اعصاب محیطی
  • بیماری پارکینسون

 

تشخیص مفصل شارکو به چه صورتی است؟

  1. در مرحله اول معمولا این بیماری تشخیص داده نمی شود، زیرا شکستگی ها و آسیب هایی که به مفصل ها وارد شده در حدی نیست که توسط اشعه ایکس قابل رویت باشد. بنابراین در این مرحله ممکن است تشخیص اولیه را مبنی بر سابقه پزشکی، پرونده بیمار و بیماری زمینه ای که ممکن است فرد با آن درگیر باشد، تشخیص دهد.
  2. در مراحل بعدی به دلیل تغییرات بزرگی که در پا و مفصل ها ایجاد می شود، می توان این تغییرات را به وسیله تصویربرداری ایکس نمایان کرد. علاوه بر تصویربرداری، یکسری معاینات فیزیکی نیز وجود دارد که پزشک به وسیله آن می تواند تا حد زیادی این بیماری را تشخیص دهد. این آزمایش ها مربوط به بررسی رفلاکس تاندون ها و همچنین آزمایش نور سنجی می باشد.
بیش تر بخوانید
دکتر ارتوپد برای تعویض مفصل ران

 

 

چه روش های درمانی برای مفصل شارکو وجود دارد؟

  • درمان این عارضه در مراحل مختلف متفاوت می باشد. می توان تا حد زیادی این بیماری را کنترل کرد. در مراحل اولیه باید از فشار آوردن زیادی به پا خودداری شود. برای این کار می توان از آتل ها و پابند های مخصوص استفاده کرد که علاوه بر محافظت از پا، در ثابت نگه داشتن فرم پا هم موثر می باشد.
  • می توان در این مراحل با استفاده از عصا یا صندلی چرخدار فشار را بر روی پا هنگام راه رفتن کم کرد تا از تغییر ساختاری در مفاصل و استخوان های پا شکل نگیرد. استفاده از ارتز های مهاری نیز می توان در کنترل این بیماری موثر باشد.
  • اگر با وجود رعایت همه نکات گفته شده باز هم بیماری کنترل نشده باشد، جراحی آخرین راه درمان است. در این روش درمان، جراحی مجدد استخوان انجام می گیرد که موجب تراز شدن پاها و شکل گیری نرمال آن می شود. پزشک ممکن است برای تراز کردن استخوان و مفصل پا، به پروتز و اتصالات مصنوعی نیز نیاز داشته باشد.

 

کلام آخر

بیماری مفصل شارکو یک بیماری نوروپاتی اعصاب محیطی است که اگر در مراحل اولیه مورد توجه قرار گیرد می تواند تا حد زیادی کنترل گردد. بنابراین افرادی که مشکوک به این بیماری هستند و یا دارای بیماری های مرتبط و موثر در بروز این اختلال می باشند، باید زیر نظر پزشک قرار گرفته و اقدامات لازم را در صورت تشخیص بیماری انجام دهند.

 

دکتر محمدرضا مقیمی

دکتر محمدرضا مقیمی - متخصص ارتوپدی از دانشگاه علوم پزشکی ایران
  • رئیس بخش و گروه ارتوپدی بیمارستان شهدای هفتم تیر وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایران 
  • انجام بیش از پانزده هزار عمل جراحی ارتوپدی
  • انجام بیش از ده هزار مورد عمل جراحی شامل مشکل ترین و پیچیده ترین عملهای ارتوپدی در بیماران تصادفی و مالتیپل تروما در بیمارستان شهدای هفتم تیر
  • مشغول در بخش خصوصی در بیمارستان های مهر و اقبال مشغول
  • انجام بیش از هزار  مورد عمل جراحی تعویض مفصل تا کنون

پاسخ

پنج × چهار =

مدت زمان مطالعه ۶ دقیقه
Call Now Button