هر آنچه که باید راجع به بیماری پرتس بدانید !

بیماری لگ کالو پرتس Legg-Calve-Perthes که به بیماری پرتس معروف است، همان سیاه شدن سر استخوان ران در کودکان است. علت این بیماری، مشکلی موقتی در خونرسانی ران در ناحیه لگن است که در دوران کودکی رخ می دهد. لنگش در کودکان و درد مفاصل آن ها، می تواند از علل این بیماری بوده که در بزرگسالی، سبب ساییدگی مفصل ران و یا آرتروز گردد.  در این مقاله ما می خواهیم راجع به هر آنچه که بیماری پرتس است مربوط است، صحبت کنیم؛ از علل بروز این بیماری تا روش های درمانی آن. پس با ما همراه باشید.

 

بیماری پرتس - دکتر محمدرضا مقیمی

بیماری پرتس یا سیاه شدن سراستخوان ران

بیماری پرتس چیست؟

بیماری پرتس که به آن  نکروز اوازکولار سر فمور نیز می گویند، از شایع ترین و رایج ترین علل سیاه شدن سراستخوان ران در بچه ها می باشد. این بیماری بسیار نادر بوده به طوری که از هر 9000 کودک، فقط یک کودک مبتلا به این بیماری می شود.

در این بیماری، بخشی از سر استخوان ران (  بالای سر استخوان : قسمت توپی و کاسه مفصل ران ) خونرسانی خود را از دست می دهد و ممکن است بد شکل شده و باعث لنگش و یا درد ناحیه مفصل ران شوند. اگر این بیماری در کودکی درمان نشود، ممکن است باعث ساییدگی مفصل و یا آرتروز در بزرگسالی و سنین بالا شود.

 

بیماری پرتس از چه سنی آغاز می شود؟

بیماری لگ کالو پرتس می تواند از هر سنی کودکان را تحت تاثیر قرار دهد. اما این بیماری معمولا از سن 4 الی 10 سالگی شروع می شود و احتمال ابتلا به آن در پسر بچه ها بیش تر از دختر بچه هاست ( حدود 4 برابر ) .

 

چه چیزهایی از علائم و نشانه های بیماری پرتس می باشند؟

  • درد در ناحیه زانو و لگن به خصوص بعد از فعالیت های سنگین ورزشی
  • لنگش در ناحیه ران و حس سفتی و سنگینی هنگام راه رفتن
  • اختلاف داشتن طول دو اندام
بیش تر بخوانید
درمان آرتریت التهابی لگن

علائم ذکر شده ممکن است بارها کم و زیاد شده و حتی باعث شود سال ها نیز ادامه داشته باشد.

 

علل بیماری پرتس چیست؟

  • در این بیماری، خونرسانی کمی به قسمت توپی و کاسه مفصل ران ( سر استخوان ران ) انجام می گیرد. با کم رسیدن و یا نرسیدن خون به آن ناحیه، استخوان ضعیف شده و ممکن است باعث شکسته شدن آن شود. علت اینکه چه چیزی باعث خونرسانی کم در این ناحیه می شود، عنوز مشخص نیست.
  • برخی از مطالعات حاکی از آن است که جهش های ژنتیکی می توانند نیز باعث بروز این بیماری شوند.

 

مراحل بیماری پرتس /  نکروز اوازکولار سر فمور به چه صورتی است؟

این بیماری دارای 4 مرحله می باشد که به شرح زیر است :

  1. نکروز ( مردن سلول های سراستخوان به دلیل خون رسانی کم ) : دوره اولیه ایسکمی / از دست دادن خونرسانی به سر استخوان ران
  2. تکه تکه شدن: جذب مجدد استخوان با فروپاشی سر استخوان ران
  3. استخوان سازی مجدد : استخوان جدید مجدداً رشد می کند تا سر استخوان ران را تغییر شکل دهد.
  4. بازسازی : سر استخوان ران به شکل کروی طبیعی تغییر شکل می دهد.

 

تشخیص بیماری پرتس چگونه است؟

  • یکی از روش های تشخیص بیماری پرتس به این صورت است که ابتدا پزشک با کودک و والدین او درباره علائم بیماری و مشکلاتی که دارد صحبت می کند تا اطلاعاتی به دست آورد. با معاینه کودک، ممکن است به هنگام حرکت مفصل ران دچار درد شده و در چرخش داخلی ران دچار محدودیت شود.
  • روش تشخیص دیگر در این بیماری، این است که استخوان رانی که دچار این بیماری شده است، به مقدار کمی لاغرتر از استخوان ران طرف سالم باشد.
  • شاید می توان گفت یکی از بهترین و ساده ترین روش های تشخیص بیماری لگ کالو پرتس، رادیوگرافی می باشد. در رادیوگرافی، تصویربرداری های متعددی انجام می شود تا از روند پیشرفت بیماری فرد حاصل گردد.

در رادیوگرافی دو بعدی یا ساده، اولین چیزی که دیده می شود، تغییر در تراکم بخش یا همه سراستخوان ران است که بعد از گذشت مدت زمانی، تغییر شکل سر استخوان مشاهده خواهد شد.

پزشک متخصص، با مشاهده وضعیت استخوان سر ران، نوع درمان را بر حسب شدت درگیری سر استخوان انتخاب می کند.

بیش تر بخوانید
نحوه تشخیص دیسک کمر

 

چه روش های درمانی برای بیماری پرتس وجود دارد؟

 

درمان بیماری لگ کالو پرتس برحسب سن و سال - دکتر محمدرضا مقیمی

درمان بیماری پرتس برحسب سن و سال

برای اینکه درد سر استخوان مفصل ران کاهش یابد و فرم سراستخوان فمور به حالت طبیعی خود باز گردد، لازم است درمان های لازم صورت گیرد. اگر درمان به موقع انجام نشود، در بزرگسالی و سنین بالا، فرد دچار ساییدگی مفاصل و در نتیجه آرتروز می گردد.

پزشک با توجه به شدت آسیبی که به استخوان سر فمور وار شده است، سن کودک و مرحله ای که بیماری او تشخیص داده می شود، روش درمانی مناسب را پیش رو می گیرد.

اساسا یک سری روش های درمانی برای درمان این بیماری وجود دارند که یک سری روش ها به صورت روش های درمان غیر جراحی و یک سری هم به صورت روش های درمانی با جراحی هستند، که در ادامه به بررسی هر کدام از روش ها خواهیم پرداخت.

 

روش های درمانی غیر جراحی

  • مراقبت بهترین راه برای درمان کودکانی که در عکس برداری، پزشک متوجه تغییراتی در استخوان فمورآن ها می شود، است. با استفاده از نتیجه آزمایش، پزشک می تواند از رشد مجدد استخوان فمور مطمئن شود.
  • باید از انجام فعالیت های سنگین بدنی و ورزشی مانند دویدن که درد در ناحیه فمور را بیش تر می کند، اجتناب کرد.
  • واکر و عصا، وسیله هایی برای کاهش فشار زیاد بر روی مفاصل هستند که از بروز بسیاری از بیماری های مفصلی از جمله پرتس جلوگیری می نمایند.
  • وقتی در مفاصل به دلیل آسیب دیدگی ها، التهاب ایجاد می شود، پزشک داروهای ضد التهاب مانند ژلوفن را برای تسکین درد ناشی از تورم و التهاب تجویز می نماید. این داروها باید به مدت چند ماه مصرف شوند و اگر بیماری درمان نشد، باید مصرف آن ها ادامه داشته باشد.
  • یکی از راه های درمان و بهبود در حرکت کردن، فیزیوتراپی است. فیزیوتراپی سبب افزایش دامنه حرکتی می شود. هدف از فیزیوتراپی، دور شدن پاها از هم می باشد.
فیزیوتراپی برای درمان بیماری پرتس

درمان بیماری پرتس با فیزیوتراپی

  • دور شدن پاها از هم که به آن ابداکسیون می گویند. کودک به پشت خوابیده به طوریکه پاها را روی زمین صاف نگه می دارد و زانوهایش را خم کرده و آن ها را به سمت بیرون می کشد و با هم فشرده می نماید. والدین باید در حین این حرکت، زانوی بچه را گرفته تا بتوانند محدوده حرکتی کودک خود را بیش تر کنند.
  • چنانچه در تصویربرداری با اشعه ایکس، دفرمه شدن زانوهای کودک مشاهده شود و همچنین دامنه حرکتی کودک کم شده باشد، بستن زانو با آتل برای اینکه سراستخوان فمور در حالت نرمال و طبیعی خود بماند، روش مناسبی است.
  • یکی از تست هایی که از طرف پزشک تجویز شده و نوعی تصویربرداری با اشعه ایکس است، آرتروگرام می باشد. در آرتروگرام از مقداری مایع رنگی برای تزریق مفاصل استفاده می کنند تا درجه دفرمه شدن استخوان سرفمور را مشاهده نمایند.
  • پیش آمده است که بعضی از ماهیچه ها و عضله های کشاله ران کوتاه شوند و از چرخش مفصل پیشگیری کنند. تنوتومی روشی است که با استفاده از برش کوچکی در عضله ها از طریق ابزار ریز، برای رفع کشیدگی ها استفاده می شود.
بیش تر بخوانید
درمان شکستگی آرنج در کودکان

روش های درمانی با جراحی

 

جراحی برای درمان بیماری پریس، معمولا برای قرارگیری سر فمور در داخل استابولوم و درست و با نظم قرار گرفتن استخوان توصیه می گردد. جراحی برای موارد زیر کاربرد دارد :

  • اگر روش های غیر جراحی مفید واقع نشوند و به درمان هیچ کمکی نکنند، باید از روش های جراحی کمک گرفت.
  • دفرمه شدن استخوان درکودکان زیر 8 سال بیش تر است؛ به همین دلیل، به کارگیری از روش جراحی برای جلوگیری از بروز هرگونه آسیب در استخوان سرفمور به کار برده می شود.
  • اگر درمان هایی که برای روش های غیر جراحی در بیماری پرتس به کار برده شده، به اصلاح پوزیشن کمکی نکند.
  • از رایج ترین روش های جراحی برای بیماری پرتس، استئوتومی می باشد. در این جراحی، اول از همه استخوان را برش داده و آن را تغییر شکل می دهند. سپس با استفاده از پیچ و صفحات، استخوان سرفمور را در داخل استابولوم قرار می دهند.
  • اگر نیمی از استخوان سرفمور آسیب دیده باشد و دچار اختلال گردد، یکی از روش هایی که به رشد استخوان در حالت طبیعی کمک می کند، نگهداشتن استخوان در داخل استابولوم می باشد.

 

به مدت 6 الی 8 هفته بعد از عمل جراحی، مفصل باید با آتل بسته شود. فیزیوتراپی عملی است که باید بعد از باز شدن آتل به منظور تقویت عضله ها و افزایش و بهبود در دامنه حرکتی انجام شود

پاسخ

چهار × 5 =

Call Now Button